Προγραμματισμός, Προϋπολογισμοί και Στρατηγικές Εφοδιασμού (ΣΤ' μέρος)

Ο Προϋπολογισμός των Άμεσων Εργατικών αποτελεί μέρος του προϋπολογισμού δαπανών παραγωγής και καταρτίζεται ξεχωριστά.

Αυτό συμβαίνει επειδή το εργατικό δυναμικό κάθε επιχείρησης αποτελεί σημαντικό μέρος, τόσο του κόστους παραγωγής, όσο και των ταμειακών εκροών. Στον προϋπολογισμό των άμεσων εργατικών εμφανίζονται οι ανάγκες που έχει η επιχείρηση τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό, όσο και σε χρηματικές μονάδες.

 

Ειδικότερα, στον προϋπολογισμό άμεσων εργατικών περιγράφεται το κόστος της άμεσης εργασίας που απαιτεί κάθε τελικό προϊόν που παράγει η επιχείρηση. Μεταφέροντας τις παραγόμενες ποσότητες από το κύριο χρονοπρόγραμμα της παραγωγής στο πρόγραμμα άμεσων εργατικών, υπολογίζεται ο απαραίτητος αριθμός εργαζομένων. Μέσω της κατάρτισης του προϋπολογισμού άμεσων εργατικών, η επιχείρηση μπορεί να αποφεύγει προβλήματα υπερωριακής απασχόλησης και υποαπασχόλησης, επιτυγχάνοντας με αυτόν τον τρόπο τον καλύτερο δυνατό συντονισμό των παραγωγικών της δραστηριοτήτων.

 

Προϋπολογισμός Άμεσων Εργατικών (σε €) = Απαιτούμενες Μονάδες Παραγωγής Χ Ώρες Άμεσης Εργασίας (ΩΑΕ) ανά Μονάδα Χ Ωρομίσθιο

 
Προϋπολογισμός γενικών βιομηχανικών εξόδων

Στα Γενικά Βιομηχανικά Έξοδα (ΓΒΕ) περιλαμβάνονται όλες οι παραγωγικές δαπάνες εκτός των άμεσων υλικών και της άμεσης εργασίας. Τα ΓΒΕ διαφοροποιούνται, ανάλογα με τη φύση τους, σε σταθερά, σε ανάμικτα (ημιμεταβλητά) και σε μεταβλητά και χωρίζονται γενικά σε δύο κατηγορίες, στις ελέγξιμες δαπάνες και στις μη ελέγξιμες δαπάνες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν εκείνες οι δαπάνες που εξυπηρετούν άμεσα την παραγωγή (π.χ. αμοιβές διοικητικού και τεχνικού προσωπικού, δαπάνες συντήρησης κ.α.), ενώ στη δεύτερη κατηγορία συγκαταλέγονται εκείνες οι δαπάνες για τις οποίες την ευθύνη φέρει συνολικά η επιχείρηση και όχι κάποιο από τα επιμέρους τμήματα (π.χ. αποσβέσεις, δαπάνες σχεδιασμού παραγωγής κ.α.). Αξίζει να σημειωθεί ότι μεγάλο μέρος βοηθητικών υλικών μπορεί να συμπεριλαμβάνονται στα σταθερά ΓΒΕ.

 

Προϋπολογισμός Γενικών Βιομηχανικών Εξόδων = Συνολικά Σταθερά ΓΒΕ + [Συνολικές Προϋπολογισμένες ΩΑΕ Χ Μεταβλητά ΓΒΕ ανά ΩΑΕ]

 
Προϋπολογισμός τελικών αποθεμάτων και κόστους πωληθέντων

Ο προϋπολογισμός τελικών αποθεμάτων αποτελεί εισροή για τον προϋπολογισμό κόστους πωληθέντων και για τον υπολογισμό της αξίας των αποθεμάτων που θα εμφανισθούν στον προϋπολογιστικό ισολογισμό.

 

Προϋπολογισμοί Τελικών Αποθεμάτων (Άμεσων Υλικών και Τελικών Προϊόντων) = Τελικό Απόθεμα (σε Μονάδες) Χ Προϋπολογισμένο Κόστος ανά Μονάδα

 

Προϋπολογισμός Κόστους Πωληθέντων (σε €) = [Προϋπολογισμός Ανάλωσης Άμεσων Υλικών (€) + Προϋπολογισμός Άμεσης Εργασίας (€) + Προϋπολογισμός ΓΒΕ (€)] + Αρχικό Απόθεμα Ετοίμων (€) - Τελικό Απόθεμα Ετοίμων (€)

 
Προϋπολογισμός γενικών και διοικητικών εξόδων

Στα γενικά και διοικητικά έξοδα περιλαμβάνονται όλα τα επιμέρους έξοδα που σχετίζονται άμεσα με δαπάνες διοικητικής λειτουργίας και δεν μπορούν να συσχετιστούν με τις δαπάνες παραγωγής (ΓΒΕ) ή με τα έξοδα διάθεσης των τελικών προϊόντων (π.χ. τηλέφωνα, ταχυδρομικά τέλη, μετακινήσεις εκτός έδρας, είδη γραφείου και άλλα). Στα γενικά και διοικητικά έξοδα μπορούν να συμπεριληφθούν και οι λειτουργικοί προϋπολογισμοί των τμημάτων της επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των γενικών και διοικητικών εξόδων απαιτεί επαρκή τεκμηρίωση.

 

Προϋπολογισμοί Γενικών και Διοικητικών Εξόδων = Άθροισμα Σταθερών και Λειτουργικών Εξόδων

 
Προϋπολογισμός εξόδων έρευνας και ανάπτυξης

Ο προϋπολογισμός εξόδων έρευνας και ανάπτυξης δεν εμφανίζεται στο βασικό σχέδιο κατάρτισης των προϋπολογισμών, ωστόσο αποτελεί κρίσιμο προϋπολογισμό για όλες τις σύγχρονες επιχειρηματικές μονάδες. Σε αυτόν καταγράφονται τα κονδύλια που κατευθύνονται για έρευνα και ανάπτυξη. Με βάση τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής παρουσίασης (IFRS), ο προϋπολογισμός εξόδων έρευνας και ανάπτυξης αποτυπώνεται σε δύο διαφορετικούς προϋπολογισμούς, ήτοι στον προϋπολογισμό εξόδων έρευνας (τα έξοδα έρευνας ενημερώνουν άμεσα τα αποτελέσματα της επιχείρησης) και στον προϋπολογισμό δαπανών ανάπτυξης (οι δαπάνες ανάπτυξης παρουσιάζονται στις ισολογιστικές καταστάσεις του προϋπολογισμού).

 

 157c

Προϋπολογισμός παγίων

Ο προϋπολογισμός παγίων (ή κεφαλαιουχικών δαπανών) προγραμματίζει την ποσότητα των παραγωγικών συντελεστών που πρέπει να επενδυθούν στην επιχείρηση για να καλυφθούν οι ανάγκες των πελατών, να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και να διασφαλιστεί η κερδοφορία και η μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, σχετίζεται είτε με τις αγορές νέου κεφαλαιουχικού εξοπλισμού είτε με την αντικατάσταση παραγωγικού εξοπλισμού που απαξιώνεται ή γίνεται ιδιαίτερα δαπανηρός (π.χ. λόγω συντήρησης) για την επιχείρηση. Μέσα από τις αγορές παγίων, απώτερος στόχος είναι η μελλοντική μείωση του κόστους παραγωγής και η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας.

 

Ο προϋπολογισμός παγίων περιλαμβάνει επενδύσεις σε κτίρια, μηχανολογικό εξοπλισμό, μεταφορικά μέσα και άλλα. Σε πολλές περιπτώσεις, τα ποσά που περιλαμβάνονται στους προϋπολογισμούς παγίων είναι πολλαπλάσια από τα αντίστοιχα ποσά των ετήσιων προϋπολογισμών λειτουργικών δαπανών. Προς αυτήν την κατεύθυνση, τα στελέχη εφοδιασμού θα πρέπει να καταστρώσουν χρονοδιαγράμματα εκτέλεσης των έργων, να καθορίσουν τους όρους πληρωμής (π.χ. τμηματικές πληρωμές προμηθευτών σε πάγια με πολυετείς χρόνους παράδοσης), να αξιολογήσουν την επένδυση με διάφορες τεχνικές (π.χ. εσωτερική απόδοση της επένδυσης, καθαρή παρούσα αξία, χρόνοι αποπληρωμής κ.α.) και να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης (π.χ. αγορά ή leasing). Επίσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρχει προκαθορισμένη διαδικασία κατάρτισης και έγκρισης του προϋπολογισμού παγίων από τις διοικήσεις των επιχειρήσεων (βλέπε Κεφάλαιο 21).

 

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα πάγια δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις στους επιμέρους λειτουργικούς προϋπολογισμούς. Ως εκ τούτου, το λειτουργικό κόστος πρέπει να ενσωματώνεται στον προϋπολογισμό λειτουργίας του τμήματος στο οποίο είναι «χρεωμένο» το πάγιο.

 
Προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών (ταμειακός προγραμματισμός)

Ο προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών ασχολείται με τη διαχείριση των ρευστών διαθεσίμων και το χρονοδιάγραμμα των εισπράξεων της επιχείρησης μέσα στη χρήση (ταμειακό πρόγραμμα). Απώτεροι στόχοι της κατάρτισης του προϋπολογισμού χρηματοοικονομικών μεγεθών είναι η εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων αναγκών σε κεφάλαια, ο καθορισμός των πηγών και του ύψους των διαθεσίμων κεφαλαίων και ο συντονισμός του οικονομικού προγράμματος με τα επιμέρους επιχειρησιακά σχέδια δράσης της επιχείρησης. Πιο συγκεκριμένα, με την κατάρτιση του ταμειακού προγράμματος εμφανίζονται τα ταμειακά πλεονάσματα (βραχυπρόθεσμες επενδύσεις) ή τα ταμειακά ελλείμματα (βραχυπρόθεσμος δανεισμός) ανά περίοδο. Ο εντοπισμός των ταμειακών πλεονασμάτων ή ελλειμμάτων δίνει τη δυνατότητα στη διοίκηση της επιχείρησης να δράσει προληπτικά και όχι κατασταλτικά (π.χ. τροποποίηση της τιμολογιακής πολιτικής ή της πολιτικής πληρωμών των προμηθευτών).

 

Οι στόχοι του ταμειακού προγράμματος συνοψίζονται στα ακόλουθα:

 

  • Παρουσίαση της ταμειακής κατάστασης βάσει των υπολοίπων προγραμμάτων οικονομικής δραστηριότητας.
  • Παρουσίαση πιθανών ελλειμμάτων ή πλεονασμάτων.
  • Ανάγκη για βραχυχρόνιο δανεισμό (περίπτωση ελλείμματος).
  • Πιθανή χρήση κεφαλαίων για επενδύσεις (περίπτωση πλεονάσματος).
  • Διατήρηση ενός ταμειακού υπόλοιπου ασφαλείας.

 

Προϋπολογισμός Τελικού Υπολοίπου Διαθεσίμων = Αρχικό Υπόλοιπο Διαθεσίμων + Αναμενόμενες Ταμειακές Εισροές - Αναμενόμενες Ταμειακές Εκροές

 

 shutterstock 69653437

 

Προϋπολογιστικός ισολογισμός

Για την κατάρτιση του προϋπολογιστικού ισολογισμού χρησιμοποιούνται όλοι οι επιμέρους προϋπολογισμοί που αναφέρθηκαν παραπάνω. Σε γενικές γραμμές, οι πηγές πληροφόρησης για κάθε λογαριασμό του ισολογισμού είναι οι εξής:

 

  • Ταμείο (προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών).
  • Λογαριασμοί εισπρακτέοι (προϋπολογισμός πωλήσεων και προγράμματα τιμολογιακής πολιτικής).
  • Αποθέματα (προϋπολογισμός παραγωγής, προϋπολογισμός αγορών, προγράμματα εξόφλησης προμηθευτών και πολιτική χρηματοοικονομικής διαχείρισης).
  • Προκαταβολές για ασφάλιστρα, ενοίκια και άλλα (προϋπολογισμός γενικών και διοικητικών εξόδων).
  • Τεχνικές εγκαταστάσεις και μηχανολογικός εξοπλισμός (ισολογισμός προηγούμενης χρήσης προσαρμοσμένος από τον προϋπολογισμό παγίων).
  • Λογαριασμοί πληρωτέοι (προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών).
  • Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις (Προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών).
  • Μετοχικό κεφάλαιο (προϋπολογισμός χρηματοοικονομικών μεγεθών).
  • Παρακρατηθέντα κέρδη για σχηματισμό αποθεματικών (ισολογισμός προηγούμενης χρήσης σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως και τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις).

 

Τελικό Υπόλοιπο Παγίων = Αρχικό Αναπόσβεστο Υπόλοιπο + Αγορές Παγίων – Πωλήσεις Παγίων – Αποσβέσεις Χρήσης

 

Τελικό Υπόλοιπο Απαιτήσεων = Αρχικό Υπόλοιπο Απαιτήσεων + Πωλήσεις με Πίστωση – Εισπράξεις

 

Τελικό Υπόλοιπο Υποχρεώσεων σε Προμηθευτές = Αρχικό Υπόλοιπο Υποχρεώσεων + Αγορές με Πίστωση – Πληρωμές

 

 Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

CSM-300x250-v2

Γράφουν οι

Newsletter Signup

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε τα νέα και τις ενημερώσεις μας.