Αγορές Παγίων: Ειδικά Θέματα Υπολογισμoύ Χρηματοροών στο Capital Budgeting

Πολλές φορές, η αγορά ενός παγίου αποδεικνύεται ιδιαιτέρως δαπανηρή.

Ενδεχόμενο είναι το υψηλό αυτό αντίτιμο της αγοράς να αποτελέσει ένα μόνο μικρό μέρος των συνολικών δαπανών (π.χ. κόστη λειτουργίας, κόστη συντήρησης, κόστη αδράνειας και κόστη χαμένων πωλήσεων λόγω βλαβών), που μπορεί να δημιουργηθούν κατά τη χρονική διάρκεια χρήσης και αξιοποίησης του παγίου μέσα στην επιχείρηση. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα κόστη λειτουργίας και συντήρησης υπερβαίνουν κατά πολύ το αντίστοιχο κόστος αγοράς του παγίου. Επίσης, οι κατασκευαστές επιδιώκουν να επωφεληθούν από τις πωλήσεις ανταλλακτικών χρεώνοντας υπερβολικές τιμές (κέρδη από 100% μέχρι 2000%). Για παράδειγμα, ο οποιοσδήποτε θα αγόραζε ένα ανταλλακτικό αξίας 3000€ προκειμένου να επαναλειτουργήσει ένα μηχάνημα αξίας 1.000.000€.

 

Δυσκολία πρόβλεψης των εισροών που θα αιτιολογήσουν την αγορά ενός παγίου

 

Η αιτιολόγηση της αγοράς ενός παγίου με βάση χρηματοοικονομικές μεθόδους συνεπάγεται τριών ειδών εκτιμήσεις, δηλαδή του κόστους απόκτησης, του κόστους λειτουργίας και των πιθανών εσόδων που προβλέπεται ότι θα προκύψουν.

 

Ο υπολογισμός των εσόδων είναι εξαιρετικά δύσκολος. Για παράδειγμα, αν το πάγιο έχει αυξημένη παραγωγικότητα δεν είναι βέβαιο ότι τα πρόσθετα προϊόντα που θα παραχθούν μπορούν να απορροφηθούν από την αγορά. Επίσης, εάν υποτεθεί ότι το νέο πάγιο θα παράγει προϊόντα υψηλής ποιότητας, η επιχείρηση θα πρέπει να είναι σε θέση να εφαρμόσει όλα εκείνα τα απαραίτητα μέτρα που θα ανυψώσουν την ποιότητα στο σύνολο των διαδικασιών παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, αν υποτεθεί ότι η αυξημένη παραγωγικότητα μειώνει τις εργατοώρες, η μείωση αυτή θα μεταφραστεί αυτομάτως σε μείωση των δαπανών μισθοδοσίας.
Οι εξοικονομήσεις θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να καταγράφονται σε κάποιο πληροφοριακό σύστημα, μέσω του οποίου να εφαρμόζεται σύστημα πρότυπης κοστολόγησης και να παρέχονται αξιόπιστα στοιχεία για την αιτιολόγηση της αγοράς ενός παγίου, τόσο πριν όσο και μετά την απόφαση αγοράς του.

 

Το κόστος συντήρησης ενός παγίου δεν είναι σταθερό και μελλοντικά βαίνει αυξανόμενο

 

Το κόστος συντήρησης ενός παγίου δεν είναι σταθερό. Όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει ενδεχόμενο μελλοντικής αύξησης του γενικού κόστους ενός παγίου λόγω του αυξημένου κόστους που συνεπάγεται η αγορά ανταλλακτικών του. Συγχρόνως με την παραγωγή ενός νέου μοντέλου, παράγεται και μια παρακαταθήκη ανταλλακτικών σχετικά χαμηλού κόστους, το οποίο επιτυγχάνεται μέσω της συμπαραγωγής τους με το κύριο προϊόν. Όταν εξαντληθούν τα αποθέματα αυτά, τα ανταλλακτικά παράγονται σε περιορισμένες παρτίδες και σε ειδικές σειρές παραγωγής, οι οποίες κατά κανόνα έχουν αυξημένο κόστος. Δεδομένων των παραπάνω παραμέτρων, θα πρέπει πριν την αγορά ενός παγίου να εξετάζονται ενδελεχώς τα παρακάτω ζητήματα:

 

  • Σε ποιό βαθμό είναι δυνατόν να γίνει ανταλλαγή ανταλλακτικών με άλλες επιχειρήσεις ή να διατηρούνται κοινά αποθέματα ασφαλείας;
  • Ποιο είναι το πιθανό κόστος των ανταλλακτικών στο μέλλον;
  • Πόσο εκτεταμένη είναι η συντήρηση και με ποιά συχνότητα πρέπει να γίνεται;
  • Πότε πρέπει να αντικατασταθεί το πάγιο σε συνάρτηση με το κόστος συντήρησής του;

 

Συντήρηση ενός παγίου

 

Η συντήρηση ενός παγίου μπορεί να γίνεται είτε εσωτερικά με ίδια μέσα είτε εξωτερικά από τρίτους (π.χ. ο προμηθευτής αναλαμβάνει τη συντήρηση του παγίου). Για την αναζήτηση της ενδεδειγμένης λύσης, υπάρχουν διάφορες συνιστώσες που πρέπει να διερευνώνται (π.χ. παρακαταθήκη ανταλλακτικών, αξιοπιστία προμηθευτή, εκπαίδευση προσωπικού). Προφανώς, όταν στη συμφωνία αγοράς ενός παγίου προβλέπεται και η συντήρησή του, τότε το συνολικό τίμημα της αγοράς τείνει να είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Ακόμα και σε περιπτώσεις που η συντήρησή του γίνεται εσωτερικά, δημιουργούνται δαπάνες που αφορούν στην ανάγκη για εκπαίδευση του προσωπικού, στην παροχή και στο κόστος διάθεσης των απαραίτητων ανταλλακτικών από τον προμηθευτή (ή τον αντιπρόσωπο) καθώς και στη διάθεση τεχνικών εγχειρίδιων συντήρησης κ.λ.π. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος συντήρησης θα πρέπει να συνυπολογιστεί στο ολικό κόστος ζωής του παγίου. Πολλές φορές, ο υπολογισμός του ολικού κόστους ζωής ενός παγίου οδηγεί σε μια απόφαση επιλογής ενός παγίου, το οποίο αν και έχει υψηλό αρχικό κόστος, έχει χαμηλότερο μελλοντικό κόστος συντήρησης.

 

481271549

 

Αγορά των παγίων

 

Σε αντίθεση με την αγορά υλικών, η διαδικασία απόκτησης κεφαλαιουχικού εξοπλισμού συνεπάγεται ιδιαίτερα διοικητικά και άλλα έμμεσα ή άμεσα κόστη. Σε αυτά περιλαμβάνονται το κόστος των συσκέψεων και της προετοιμασίας προδιαγραφών, οι επισκέψεις στους προμηθευτές, το κόστος των οικονομικών αναλύσεων, οι αμοιβές των εξωτερικών συμβούλων κ.λ.π. Τα κόστη αυτά υπολογίζονται σχετικά εύκολα και είναι απαραίτητο να συνεκτιμηθούν στο ολικό κόστος ζωής του παγίου.

 

Εάν η επιχείρηση δεν διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για την εποπτεία της διαδικασίας αγοράς, ο χρόνος προετοιμασίας είναι δυνατόν να επιμηκύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, με αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις στην αγορά και στην εγκατάσταση του νέου εξοπλισμού. Ο διορισμός ατόμου, ως υπεύθυνου έργου και η χρησιμοποίηση των κατάλληλων διοικητικών πρακτικών και εργαλείων ελέγχου είναι απαραίτητα για τον έλεγχο της διαδικασίας απόκτησης των παγίων. Η αγορά των παγίων εμπεριέχει πολλές συναλλαγές και δραστηριότητες, οι οποίες μπορεί να συμπιεστούν μέσω του ορθού προγραμματισμού, εξαλείφοντας τις όποιες περιττές εργασίες. Προς το σκοπό αυτό, επιβάλλονται συχνές συναντήσεις και διατήρηση μιας στενής συνεργασίας με τον προμηθευτή για την έγκαιρη επίλυση των προβλημάτων, που αναφύονται κατά τη διαδικασία απόκτησης ενός σημαντικού παγίου.

 

Απομάκρυνση του παλαιού εξοπλισμού

 

Ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός που αγοράζεται τοποθετείται στη θέση του παλαιοτέρου,εκτός εάν πρόκειται για μια νέα εγκατάσταση. Αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται ζητήματα που σχετίζονται με την εκποίηση, απομάκρυνση και καταστροφή του παλαιού εξοπλισμού και των παρελκόμένων του. Σε πολλές περιπτώσεις εγείρονται νομικά και περιβαλλοντολογικά ζητήματα. Για παράδειγμα, οι συσσωρευτές μπορεί να περιέχουν υδράργυρο, νικέλιο ή κάδμιο, οι συσκευές βαθμονόμησης ραδιενεργά υλικά, ενώ οι μετασχηματιστές PCBs. Η σύμβαση με τον προμηθευτή θα πρέπει να λαμβάνει πρόνοια για την απομάκρυνση του παλαιού εξοπλισμού και την αποσυναρμολόγησή του, έτσι ώστε τα υλικά να καθίστανται ακίνδυνα σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική ή και διεθνή νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαχείριση των ειδικών αποβλήτων.

 

Προτεραιότητες στις αγορές παγίων

 

Οι αγορές κεφαλαιουχικού εξοπλισμού εντάσσονται στον προϋπολογισμό παγίων. Επειδή ο αριθμός των αιτημάτων είναι συνήθως μεγάλος, δίνονται συγκεκριμένες προτεραιότητες προκειμένου η ένταξή τους στον προϋπολογισμό των παγίων να γίνεται με ορθολογικό τρόπο. Ειδικότερα, διακρίνονται τρεις κατηγορίες:

 

  • Απολύτως Απαραίτητα – Πρόκειται για πάγια που συνδέονται κατά άμεσο τρόπο με την εκτέλεση των παραγωγικών δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης. Συχνά αποκτώνται κατόπιν επείγουσας ανάγκης για αντικατάσταση παραγωγικού εξοπλισμού, ο οποίος έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Επίσης, μπορεί να αποκτώνται για λόγους συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία.
  • Αναγκαία – Πρόκειται για πάγια που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα και αυξάνουν τα έσοδα χωρίς να θέτουν σε υψηλό χρηματοοικονομικό κίνδυνο την επιχείρηση. Ο μεγαλύτερος όγκος αιτημάτων για απόκτηση και αγορές παγίων εμπίπτει σε αυτήν την κατηγορία.
  • Προαιρετικά - Πρόκειται για πάγια τα οποία είναι είτε υψηλού κινδύνου είτε μικρής ανταποδοτικότητας. Ενδεχομένως, τα εν λόγω πάγια να υπηρετούν δραστηριότητες στις οποίες η επιχείρηση δεν έχει μεγάλη εμπειρία.

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

CSM-300x250-v2

Γράφουν οι

Newsletter Signup

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε τα νέα και τις ενημερώσεις μας.