Total Cost: Ιn-transit, Αποθήκευσης & Εξυπηρέτησης Πελατών

Το Κόστος Μεταφερόμενου Αποθέματος είναι πρόσθετο κόστος διατήρησης που εξαρτάται από την ποσότητα του αποθέματος που βρίσκεται σε μεταφορά.

Εξαρτάται όμως και από τη χρονική διάρκεια της μεταφοράς.

 

Είναι φανερό ότι αύξηση της ταχύτητας μεταφοράς επιφέρει μείωση του κόστους του μεταφερόμενου αποθέματος, πλην όμως αυξάνεται ο ναύλος. Για παράδειγμα, η αεροπορική μεταφορά προϊόντων από τις ΗΠΑ στην Ελλάδα μπορεί να γίνει σε μια ημέρα, ενώ η θαλάσσια διαρκεί περισσότερες από 10 ημέρες. Στη δεύτερη περίπτωση, το κόστος μεταφερόμενου αποθέματος είναι κατά πολύ αυξημένο αν και είναι μικρότερος ο ναύλος. Το κόστος μεταφερόμενου αποθέματος υπολογίζεται από την αξία του αποθέματος επί τις ημέρες μεταφοράς (π.χ. 30.000€ Χ 1 μήνας Χ 0,24 / 12 = 600€, όπου 0,24 είναι το ετήσιο κόστος διατήρησης της αξίας του αποθέματος).

 

Κόστος εξάντλησης

 

Όταν ο πελάτης ή ο χρήστης ενός είδους δεν το βρίσκει τη στιγμή που το χρειάζεται, η επιχείρηση που είναι υπεύθυνη για τη διάθεση υφίσταται επιπτώσεις που μεταφράζονται συνήθως σε κάποιο κόστος εξάντλησης. Η μέτρηση του κόστους εξάντλησης είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς τα πληροφοριακά συστήματα των επιχειρήσεων δεν συλλέγουν σχετικά στοιχεία. Οι βασικές συνιστώσες του κόστους εξάντλησης είναι οι ακόλουθες:

 

  • shutterstock 142785721Πρόσθετο κόστος παραγωγής (π.χ. αμοιβές εργαζομένων που παραμένουν άεργοι λόγω της απουσίας υλικών παραγωγής)
  • Πρόσθετο κόστος εκκίνησης της παραγωγικής διαδικασίας (π.χ. άμεσα εργατικά, σπατάλη υλικών και απώλεια παραγωγικότητας)
  • Πρόσθετο κόστος μεταφοράς (π.χ. αυξημένα κόμιστρα, τιμές Less Than Truck Load, αποζημιώσεις και δαπάνες αποθήκευσης λόγω της μη αποστολής των προϊόντων στις προγραμματισμένες ημερομηνίες μεταφοράς)
  • Πρόσθετο διαχειριστικό κόστος (π.χ. κόστος διαχείρισης εκκρεμών παραγγελιών, διάσπαση παραγγελιών, έκτακτες παραγγελίες ανανέωσης, τμηματικές αποστολές)
  • Απώλεια πελατών και εισοδημάτων (π.χ. πελάτες που συχνά είναι ανέφικτο να επανέλθουν στην επιχείρηση, ιδιαίτερα όταν τα προϊόντα δεσμεύουν τους πελάτες με υψηλές επενδύσεις συναλλαγής)

 

Το να προσπαθήσει κανείς να μηδενίσει κάθε δυνατή περίπτωση εξάντλησης ενός είδους είναι σαν να επιδιώκει να διαφυλαχτεί έναντι ενός κινδύνου με απεριόριστο όριο ασφαλιστικής κάλυψης. Με αυτό το σκεπτικό, το κόστος διατήρησης του αποθέματος θα φτάσει στο άπειρο. Για αυτό το λόγο, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εγγυηθούν 100% κάλυψη για τα είδη που διαθέτουν. Το κόστος εξάντλησης είναι ιδιαίτερα υψηλό στην περίπτωση απώλειας πωλήσεων ή στην περίπτωση κρίσιμων ειδών για την επιβίωση άλλων επιχειρήσεων.

 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, συστήνεται η διατήρηση υψηλών αποθεμάτων ασφαλείας. Μεταξύ των στρατηγικών που συμβάλλουν στη διαθεσιμότητα αποθέματος με ταυτόχρονη μείωση του κόστους εξάντλησης, περιλαμβάνονται η καλή διαχείριση της πληροφορίας, η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των αποθεμάτων που χρησιμοποιούνται από πολλά τμήματα της επιχείρησης και η αποτελεσματική χρήση των μεταφορικών μέσων.

 

Κόστος αποθήκευσης

 

Οι συνιστώσες κόστους και οι αποφάσεις σχετικά με την αποθήκευση μπορεί να εξεταστούν σε συνδυασμό με αυτές των μεταφορών και ελέγχου των αποθεμάτων.

 

Πιο συγκεκριμένα, στις αποφάσεις αποθήκευσης (οι οποίες καθορίζουν και τις επιμέρους συνιστώσες κόστους) περιλαμβάνονται ο αριθμός και το μέγεθος των αποθηκών, η χρήση ιδιόκτητων ή μη αποθηκών (αποθηκών που ανήκουν σε τρίτους), ο βαθμός ελέγχου των διανομών από τρίτους και ο βαθμός χρησιμοποίησης τρίτων στις λειτουργίες της διοίκησης δικτύων εφοδιασμού. Ακολουθούνται διάφορες επιλογές ως προς την αποθήκευση. Για παράδειγμα, σε μερικές αγορές μπορεί να συμφέρει η χρήση ιδιόκτητων αποθηκών, ενώ σε άλλες η χρήση αποθηκών τρίτων. Επίσης, η αποθήκευση μπορεί να γίνεται σε χώρους είτε του προμηθευτή είτε του πελάτη, να χρησιμοποιείται η τεχνική της χρονικής μετάθεσης της συναρμολόγησης των τελικών προϊόντων (postponement) και τέλος η επεξεργασία των παραγγελιών να γίνεται από τρίτο.

 

Το κόστος αποθήκευσης μπορεί, εναλλακτικά, να συμπεριληφθεί στον υπολογισμό του κόστους διατήρησης, διότι αφενός οι πόροι και οι εγκαταστάσεις της αποθήκης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εναλλακτικές χρήσεις και αφετέρου η διατήρηση των αποθεμάτων μπορεί να ανατεθεί σε εξωτερικό φορέα. Στην πρώτη περίπτωση, η αποθήκευση αποτελεί εσωτερική επιχειρησιακή λειτουργία και οι δραστηριότητές της απεικονίζονται στους ισολογισμούς της επιχείρησης, ενώ στη δεύτερη εμφανίζονται ως αμοιβές για υπηρεσίες.

 

Σε κάθε περίπτωση, οι γενικές κατηγορίες του κόστους αποθήκευσης και η ενδεικτική κατανομή τους είναι οι ακόλουθες:

 

  • Κτίρια (ενοίκια, φόροι, αποσβέσεις) : 25%
  • Παροχές (ηλεκτρισμός, θέρμανση, συντήρηση) : 15%
  • Εξοπλισμός (ενοίκιο, leasing, συντήρηση, απόσβεση) : 11%
  • Άμεσα εργατικά : 40%
  • Διοίκηση : 9%

 

Γενικά, η κατανομή του κόστους διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν (π.χ. προϊόντα, περιοχή, κτίρια, συστήματα διακίνησης και ραφιών, μηχανογράφηση κ.α.). Ωστόσο, το ολικό κόστος αποθήκευσης αυξάνεται με τον αριθμό των αποθηκών σε ένα σύστημα διανομής.

 

Οι κυριότεροι συντελεστές κόστους αποθήκευσης συνοψίζονται στον πίνακα 19.4.

 

Πίνακας 19.4: Συνιστώσες του κόστους αποθήκευσης

Δαπάνες

Πάγια (κόστος ιδιοκτησίας)

Ενοίκια και φορολογία

Μισθοδοσία και ασφάλιση εργατικού δυναμικού

Μισθοδοσία και ασφάλιση διεύθυνσης

Παροχές (π.χ. ηλεκτρισμός, θέρμανση, ύδρευση, καύσιμα, τηλεφωνία)

Χρονομίσθωση τερματικών σταθμών

Δαπάνες δικτύων και τηλεπικοινωνιών

Συντήρηση κτιρίων και εξοπλισμού

Ασφαλίσεις

Υλικά συσκευασίας και ανταλλακτικά

Αμοιβή υπηρεσιών αποθήκευσης τρίτων

Ενοικίαση εξοπλισμού

Ασφάλεια χώρων

Χώροι, κτίρια και εξοπλισμός

Οχήματα

Γραφεία

Συστήματα λογισμικού διοίκησης αποθηκών

Μηχανογραφικής υποδομής

Εξοπλισμού φόρτωσης

 

Οι ιδιόκτητες αποθήκες απαιτούν την υψηλή επένδυση κεφαλαίων και ως εκ τούτου χρησιμοποιούνται από επιχειρήσεις που διακινούν μεγάλες ποσότητες αποθεμάτων σε τακτική βάση (π.χ. μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης). Οι ιδιόκτητες αποθήκες μπορούν να κατασκευαστούν σύμφωνα με τις ακριβείς προδιαγραφές των χρηστών και επομένως επιτρέπουν μεγάλο βαθμό ελέγχου και ασφάλειας αποθήκευσης. Όμως, για να αποδώσουν τα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί, απαιτείται πλήρης εκμετάλλευση. Αυτό είναι δύσκολο ιδιαίτερα σε περιόδους ακριβού χρήματος ή σε περιόδους που η ζήτηση παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις.

 

a13Η ανάθεση υπηρεσιών αποθήκευσης σε εξωτερικό φορέα (3PL) προσφέρει την ευκαιρία στις επιχειρήσεις να ασχοληθούν με τις «κομβικές τους ικανότητες» και να αφήσουν την αποθήκευση στα χέρια ειδικών. Η ανάθεση της λειτουργίας της αποθήκευσης σε τρίτους δεν δεσμεύει κεφάλαια, οι απαιτούμενες υπηρεσίες μπορεί να προδιαγραφούν λεπτομερώς στη σύμβαση, ενώ το κόστος τείνει να είναι χαμηλότερο από το κόστος ιδιόκτητης αποθήκης. Γενικά μπορεί να λεχθεί ότι η τάση για ανάθεση της αποθήκευσης σε τρίτους είναι ισχυρή.

 

Οι δραστηριότητες σε μια αποθήκη κατατάσσονται σε διάφορες κατηγορίες, η κάθε μια με το αντίστοιχο λειτουργικό της κόστος όπως φαίνεται παρακάτω (Δραστηριότητα - % του συνολικού λειτουργικού κόστους):

 

  • Παραλαβή (Receiving) – 15%
  • Τοποθέτηση στα Ράφια (Storage) – 20%
  • Ετοιμασία Παραγγελιών (Order Picking) - 50 έως 65%
  • Αποστολή (Shipping) – 15%

 

Όπως προκύπτει, η πλέον δαπανηρή δραστηριότητα είναι η ετοιμασία των παραγγελιών. Το αυξημένο αυτό κόστος αποδίδεται στην υπερβολική τμηματοποίηση των αγορών, στη σύντμηση των χρόνων παράδοσης, στην εισαγωγή συστημάτων JustinTime - J.I.T. και γενικώς στην παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας.

 

Κόστος διαχείρισης παραγγελιών – εξυπηρέτησης πελατών

 

Οι αποφάσεις που αφορούν την εξυπηρέτηση των πελατών λαμβάνονται σε υψηλό επίπεδο. Σημειώνεται δε ότι η εξυπηρέτηση των πελατών είναι μια από τις δύο παραμέτρους μέτρησης της αποτελεσματικότητας των δικτύων εφοδιασμού (η άλλη είναι το κόστος). Παραδείγματα των δεικτών αποτελεσματικότητας της εξυπηρέτησης πελατών μπορεί να είναι το σύνολο των παραγγελιών να παραδίδονται εντός 24 ωρών, το 95% των παραγγελιών να είναι πλήρεις και με λιγότερες από 5% επιστροφές, το 98% των ερωτημάτων των πελατών να απαντώνται ικανοποιητικά εντός 10 λεπτών και το 99% των παραγγελιών να παραδίδονται πλήρεις εντός 48 ωρών από την υποβολή μιας παραγγελίας. Η ικανότητα ανταπόκρισης βοηθά τις επιχειρήσεις να προσελκύουν και να διατηρούν τους πελάτες τους. Συχνά, τα υψηλά επίπεδα εξυπηρέτησης επιτυγχάνονται με συνδυασμό άμεσης ανταπόκρισης, επιτόπιας παρουσίας και αξιοπιστίας παραδόσεων.

 

Οι συντελεστές κόστους στη διαχείριση παραγγελιών συνοψίζονται στον πίνακα 19.5.

 

 Πίνακας 19.5: Συνιστώσες του κόστους διαχείρισης παραγγελιών

Δαπάνες

Πάγια (κόστος ιδιοκτησίας)

Ενοίκια

Μισθοδοσία και ασφάλιση πωλητών

Μισθοδοσία και ασφάλιση προγραμματιστών και διεύθυνσης

Παροχές (π.χ. ηλεκτρισμός, θέρμανση, τηλεφωνία)

Δαπάνες δικτύων και τηλεπικοινωνιών

Συντήρηση κτιρίων, εξοπλισμού

Ασφαλίσεις

Αναλώσιμα

Ασφάλεια χώρων

Χώροι, κτίρια και εξοπλισμός

Οχήματα

Γραφεία

Εξειδικευμένα συστήματα λογισμικού

Μηχανογραφική υποδομή

 

Αναφέρθηκε παραπάνω ότι, λόγω εκτεταμένης χρήσης της τεχνολογίας, το κόστος της διαχείρισης παραγγελιών αποτελεί ένα μικρό ποσοστό του ολικού κόστους των δικτύων εφοδιασμού, το οποίο βαίνει συνεχώς μειούμενο. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο λειτουργικού κόστους. Για παράδειγμα, σε επιχειρήσεις των οποίων η συναλλαγή με τον πελάτη γίνεται μέσω τηλεφώνου με τη βοήθεια τιμοκαταλόγων, απαιτούνται μεγάλα Call Centers.

 

Παράδειγμα 19.4: Υπολογισμός ολικού κόστους αλυσίδας διανομής

 

Ας υποτεθεί ότι μια επιχείρηση πρέπει να επιλέξει μεταξύ τεσσάρων διαφορετικών μεταφορέων για την προώθηση των προϊόντων της σε μια μακρινή χώρα. Η ετήσια ζήτηση ανέρχεται σε 23.000 μονάδες, η τιμή μονάδας του προϊόντος σε 950€ και το κόστος διατήρησης του αποθέματος στα 20%. Τα στοιχεία που διαθέτει για τους τέσσερις μεταφορείς είναι τα ακόλουθα:

Paradeigma 19.4 a Ypologismos olikoy kostous alysidas dianomhs

 

 

Πρέπει να επιλεγεί ο μεταφορέας που ελαχιστοποιεί το ολικό κόστος της αλυσίδας διανομής.

Paradeigma 19.4 b Ypologismos olikoy kostous alysidas dianomhs

 

Το απόθεμα σε μεταφορά υπολογίζεται ως εξής:

 

Από τη συχνότητα μεταφοράς υπολογίζουμε την κατά ημέρα ποσότητα αποθέματος σε μεταφορά (π.χ. με συχνότητα αφίξεων 1 ανά 7 ημέρες αντιστοιχεί ποσότητα αποθέματος σε μεταφορά ανά ημέρα 1/7 φορτίου).

 

Η ποσότητα αποθέματος σε μεταφορά υπολογίζεται από τον πολλαπλασιασμό του χρόνου μεταφοράς επί την ποσότητα αποθέματος σε μεταφορά ανά ημέρα. Για παράδειγμα, η μέση ποσότητα αποθέματος σε μεταφορά για τον ΜΕΤ3 είναι 1/7 Χ 28 Χ 441 = 1764.

 

Το μέσο κυκλικό απόθεμα είναι το ήμισυ της εκάστοτε ποσότητας φορτίου.

 

Το ολικό απόθεμα είναι το άθροισμα των τριών κατηγοριών αποθέματος και το κόστος διατήρησής του είναι το 20% της αξίας του αποθέματος.

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: