Inventory Management: Εισαγωγή στα Push Systems

Τόσο το διηνεκές όσο και το περιοδικό σύστημα ελέγχου αποθεμάτων εφαρμόζονται στον έλεγχο μεμονωμένων ειδών.

Για να υπολογιστεί η ποσότητα παραγγελίας ή παραγωγής ενός είδους αρκεί να υπάρχουν ιστορικά στοιχεία μέσης ετήσιας ανάλωσης και να είναι γνωστά το κόστος παραγγελίας, το κόστος διατήρησης και η τιμή μονάδας.

 

Αν εφαρμοστεί η λογική αυτή σε μια βιομηχανική επιχείρηση για κάθε τελικό προϊόν, ενδιάμεσο προϊόν και πρώτη ύλη πρέπει να υπολογιστούν ξεχωριστά οι ποσότητες και τα σημεία παραγγελίας. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν λαμβάνει υπόψη ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός. Η ανάλωση των ενδιάμεσων προϊόντων και των πρώτων υλών δεν είναι τυχαία, αλλά εξαρτάται άμεσα από την ανάλωση των τελικών προϊόντων. Η εξάρτηση αυτή καθώς και η γνώση στοιχείων που σχετίζονται με χρόνους αναπλήρωσης και μέγεθος παρτίδων για κάθε ενδιάμεσο προϊόν και πρώτη ύλη, έχει σαν συνέπεια να είναι δυνατός ο προγραμματισμός των απαιτήσεων ανάλωσης για τα είδη εξαρτημένης ζήτησης.

 

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η λογική της παραγωγής κατά παρτίδες που εφαρμόζεται για λόγους μείωσης του κόστους εκκίνησης στα συστήματα ασυνεχούς παραγωγής, έχει σαν συνέπεια να παραβιάζεται η προϋπόθεση της σταθερής ανάλωσης που πρέπει να ισχύει για τον υπολογισμό της οικονομικής ποσότητας παραγγελίας και του οικονομικού διαστήματος παραγγελίας. Η ανάλωση ενδιάμεσων προϊόντων και πρώτων υλών είναι ασυνεχής και παρουσιάζεται κατά «σωρούς» σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα ή μηδενική σε άλλα διαστήματα. Η αδυναμια αξιοποίησης της γνώσης ότι η χρονική κατανομή της ανάλωσης είναι γνωστή, οδηγεί σε άσκοπη διατήρηση αποθεμάτων ή ακόμα και σε ελλείψεις.

 

Έστω ότι ισχύει η ακόλουθη χρονική κατανομή της ανάλωσης για ένα είδος εξαρτημένης ζήτησης:

 

Pinakas 1

 

Ας υποτεθεί ότι η ποσότητα παραγγελίας που υπολογίζεται από ένα στατιστικό σύστημα είναι 50 μονάδες, το σημείο παραγγελίας 10 μονάδες και ο χρόνος αναπλήρωσης 1 εβδομάδα. Εφόσον η συνολική ζήτηση σε όλες τις περιόδους παραμένει η ίδια (100 μονάδες), η οικονομική ποσότητα παραγγελίας παραμένει 50 μονάδες. Η κατάσταση αποθέματος που προκύπτει από την ανωτέρω ζήτηση είναι:

 

Pinakas 2

 

Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι για μεγάλα διαστήματα διατηρούνται αποθέματα ασκόπως. Αντίθετα, αν είχε ληφθεί υπόψη η χρονική κατανομή της ανάλωσης θα μπορούσε αυτή να είχε καλυφθεί χωρίς να διατηρούνται αποθέματα.

 

Pinakas 3

 

Όπως έχει ήδη αναφερθεί εμφανίζονται δυο τύποι ζήτησης, η ανεξάρτητη και η εξαρτημένη. Αν κάποιος αντιμετωπίσει τους δύο τύπους απαιτήσεων με την ίδια λογική π.χ. με ένα σύστημα στατιστικών σημείων παραγγελίας, αγνοεί την εξάρτηση των συστατικών και των υλικών από την απαίτηση-ζήτηση τελικών προϊόντων και επομένως ο σχεδιασμός της παραγωγής είναι αναποτελεσματικός. Οποιαδήποτε απαίτηση δημιουργείται εκτός του συστήματος παραγωγής θεωρείται ως ανεξάρτητη απαίτηση. Αυτό περιλαμβάνει όλη τη ζήτηση για τα τελικά προϊόντα και ενδεχομένως κάποια απαίτηση για συστατικά (π.χ. όταν πωλούνται ως ανταλλακτικά).

 

Η εξαρτημένη ζήτηση: παρατηρείται σε είδη, τα οποία αποτελούν εξαρτήματα ή μέρη ενός τελικού προϊόντος. Αντίθετα, η ανεξάρτητη ζήτηση: επηρεάζεται από τις συνθήκες της αγοράς και παρατηρείται σε είδη που εμπίπτουν στις παρακάτω κατηγορίες:

 

  • Χονδρικής και λιανικής πώλησης
  • Αντικείμενα επιχειρήσεων που παρέχουν υπηρεσίες
  • Τελικά προϊόντα
  • Αντικείμενα που δεν αποτελούν μέρη του τελικού προϊόντος (φόρμες εργασίας, καύσιμα, εξαρτήματα μηχανών κ.α.)

 

Ζήτηση σε ένα σύστημα ώθησης

 

Προφανώς, για να ικανοποιηθεί η εξαρτημένη ζήτηση πρέπει η παραγωγή να προγραμματιστεί κατά τρόπο ώστε να αναγνωρίζεται ο σύνδεσμός της με την ικανοποίηση της ανεξάρτητης ζήτησης. Αυτή είναι η βασική λογική ενός συστήματος προγραμματισμού απαιτήσεων υλικών (Materials Requirement Planning - M.R.P.). Δουλεύοντας προς τα πίσω σε ένα πρόγραμμα παραγωγής ενός τελικού προϊόντος ανεξάρτητης ζήτησης για να σχεδιαστεί ένα πρόγραμμα για τα συστατικά εξαρτημένης απαίτησης που το συνθέτουν, το M.R.P. αναπτύσσει ένα σύνδεσμο μεταξύ της ανεξάρτητης και της εξαρτημένης ζήτησης. Για αυτό το λόγο το M.R.P. καλείται σύστημα ώθησης (push) δεδομένου ότι προγραμματίζει τα τμήματα της παραγωγής των συστατικών(να ωθηθούν) με βάση την ζήτηση τελικών προϊόντων. Η λογική της «ώθησης» είναι αντίθετη από την λογική των συστημάτων έλξης, όπως τα συστήματα kanban που εγκρίνουν την παραγωγή καθώς το απόθεμα καταναλώνεται.

 

Ο κύριος στόχος ενός συστήματος ώθησης είναι ο προγραμματισμός απαιτήσεων υλικών ώστε:

 

  • Να διασφαλίζεται η διαθεσιμότητα εξαρτημάτων και συστημάτων για την προγραμματισμένη παραγωγή τελικών προϊόντων, τα οποία θα αποσταλούν στους πελάτες ή s34θα ανανεώσουν το απόθεμα.
  • Να διατηρείται το χαμηλότερο δυνατό ύψος επενδύσεων σε αποθέματα.
  • Να συντονίζει και να προγραμματίζει (ή να επαναπρογραμματίζει) χρονικά και ποσοτικά τις αγοραστικές δραστηριότητες του εφοδιασμού και τη βιομηχανοποίηση των υλικών (εντολές παραγωγής).

 

Ένα σύστημα M.R.P. εξετάζει δύο βασικές διαστάσεις, την ποσότητα και το χρόνο. Το σύστημα πρέπει να καθορίσει τις κατάλληλες ποσότητες παραγωγής ή αγοράς όλων των τύπων των συστατικών, από τα τελικά προϊόντα που πωλούνται, τα συστατικά που χρησιμοποιούνται για να χτίσουν ή να συνθέσουν τα τελικά προϊόντα, μέχρι τις πρώτες ύλες που πρέπει να προμηθευτεί η παραγωγή. Πρέπει επίσης να καθορίσει το συγχρονισμό παραγωγής (χρόνοι έναρξης εντολών παραγωγής) και εφοδιασμού (χρόνοι έκδοσης εντολών αγοράς) για να είναι ευθυγραμμίζεται η παραγωγή με τις απαιτούμενες ημερομηνίες παράδοσης. Κύριος στόχος είναι η ικανοποίηση των απαιτήσεων για το τελικό προϊόν, όπως αυτές διαμορφώνονται από την εξωτερική ζήτηση.

 

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, ένα σύστημα M.R.P. καθοδηγείται από το τελικό πρόγραμμα της παραγωγής. Το πρόγραμμα παραγωγής βασίζεται σε πραγματικές απαιτήσεις (οριστικοποιημένες εντολές πωλήσεων και αντίστοιχες προβλέψεις ζήτησης) και είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας προγραμματισμού, κατά την οποία έχει εξεταστεί η δυνατότητα υποστήριξης σε πόρους,σε επίπεδα των αποθεμάτων,σε ταμειακή ρευστότητα, σε δυναμικότητα των γραμμών παραγωγής, και σε ανθρώπινο δυναμικό κ.α.

 

Βασικές λειτουργίες και χαρακτηριστικά

 

Συστατικά μέρη ενός M.R.P.

Προκειμένου να εφαρμοστεί το M.R.P. πρέπει να εισαχθούν στο σύστημα τα ακόλουθα στοιχεία:

 

  • η πρόβλεψη της ζήτησης για τα τελικά προϊόντα ή και οποιαδήποτε άλλη πηγή απαίτησης
  • οι κατάλογοι υλικών
  • τα αρχεία αποθεμάτων
  • το κύριο χρονοδιάγραμμα της παραγωγής (Master Production Schedule)

 

Από την άλλη πλευρά, η έξοδος ενός συστήματος M.R.P. περιλαμβάνει τις αναφορές ενεργειών, προτεραιότητας και αποτελεσματικότητας. Οι αναφορές ενεργειών αφορούν στις εκδόσεις προγραμματισμένων εντολών παραγωγής ή αγορών (ποσότητα και ημερομηνία παράδοσης / ολοκλήρωσης), στις ειδοποιήσεις αλλαγής (π.χ. αλλαγές στις ημερομηνίες παράδοσης), στις εκδόσεις κατάργησης εντολών και στις εξαιρέσεις (π.χ. αποκλίσεις μεταξύ αυτού που αναμένεται και αυτού που τελικά θα προκύψει). Οι αναφορές προτεραιότητας αφορούν στα προγράμματα παραλαβών και αποστολών. Τέλος, οι αναφορές αποτελεσματικότητας αφορούν στην αναλυτική κατάσταση των αποθεμάτων (π.χ. αποθεματικές αποκλίσεις) και στο βαθμό δυναμικότητας και αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων (βλέπε σχήμα 20.8).

 

Sxhma 20.8 Eisodoi  Eksodoi enos systhmatos M.R.P. a 

 

Σχήμα 20.8: Είσοδοι – Έξοδοι ενός συστήματος M.R.P

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: