Διεθνείς Εμπορικοί Όροι (INCOTERMS)

Τα INCOTERMS είναι πρότυποι όροι που χρησιμοποιούνται ευρέως στις διάφορες πράξεις αγοραπωλησίας μεταξύ προμηθευτών και αγοραστών από διάφορες χώρες.

Τα INCOTERMS είναι εμπορικοί όροι που έχουν δημιουργηθεί από το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο, οι οποίοι περιέχονται στο κυρίως σώμα μιας σύμβασης μεταφορών εμπορευμάτων και περιγράφουν με σαφήνεια τις βασικές υποχρεώσεις και ευθύνες του πωλητή και του αγοραστή σε σχέση με την παράδοση των αγαθών, τη μεταβίβαση των κινδύνων και την καταβολή δαπανών κατά τη μετακίνηση των εμπορευμάτων από την αποθήκη του προμηθευτή μέχρι τον τελικό τόπο προορισμού που έχει συμφωνηθεί.

 

Για την κατανόηση των INCOTERMS, είναι σημαντικός ο διαχωρισμός μεταξύ των όρων: κυριότητα, παράδοση και κίνδυνος. Η μεταβίβαση κυριότητας καθορίζεται από τις συμβατικές ρήτρες. Η κυριότητα πιθανόν να ισχύει πριν από την κατασκευή ενός είδους (π.χ. στην περίπτωση που αγοραστής προκαταβάλει την αξία του προϊόντος στον προμηθευτή). Διαφορετικά η κυριότητα μπορεί να μεταβιβάζεται μετά από την παράδοση σε περίπτωση που ένα είδος αγοραστεί επί πιστώσει. Ο τόπος και ο χρόνος της μεταβίβασης εγγράφων τίτλου που καθορίζεται στα INCOTERMS συνδέεται άμεσα με την παράδοση των αγαθών και τη μεταβίβαση του κινδύνου. Ο κάτοχος του τίτλου είναι το μόνο άτομο που μπορεί να εγείρει απαιτήσεις για απώλεια ή αποζημιώσεις έναντι του ασφαλιστήριου συμβολαίου. Η μεταβίβαση της κυριότητας αναφέρεται στα INCOTERMS ως παράδοση. Σε μια σύμβαση ο σκοπός των INCOTERMS είναι συγκεκριμένος και περιορίζεται στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μόνο σε ότι αφορά στην παράδοση των αγαθών (Delivery of Goods). Η χρησιμοποίηση κάποιου από τα δεκατρία INCOTERMS δε συνεπάγεται αυτόματα προσδιορισμό και των άλλων χαρακτηριστικών της συναλλαγής.

 

Με δεδομένο το στοιχείο της απόστασης μεταξύ του τόπου φόρτωσης εισαγομένων εμπορευμάτων και του τόπου παράδοσης, οι όροι παράδοσης έχουν καθοριστική σημασία, καθόσον περιέχουν διαφορετικές κατά περίπτωση παραμέτρους που επηρεάζουν το τελικό κόστος του εμπορεύματος. Ο καθένας από αυτούς τους όρους περιγράφει ποιες παραμέτρους κόστους περιλαμβάνει η τιμή χρέωσης που θα αναφέρεται στο τελικό τιμολόγιο. Όσα έξοδα δεν περιλαμβάνονται στο συμφωνημένο «όρο παράδοσης» επιβαρύνουν τον αγοραστή και πρέπει να προστεθούν στην τιμή του όρου παράδοσης, για να ορισθεί το τελικό κόστος απόκτησης του εμπορεύματος.

 

Το ρυθμιστικό πεδίο των INCOTERMS είναι γενικά ελλιπές, δεδομένου ότι περιορίζεται στη διευθέτηση ορισμένων μόνο ζητημάτων (καθορισμός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συναλλασσομένων σε ότι αφορά στην παράδοση των αγαθών και μετάθεση των κινδύνων), χωρίς να υπεισέρχεται σε άλλα εξίσου σημαντικά (π.χ. συνέπειες μη εκπλήρωσης των συμφωνηθέντων, απαλλαγή σε περίπτωση ανυπαίτιας αδυναμιας εκπλήρωσης της παροχής), τα οποία θα πρέπει να τακτοποιηθούν περαιτέρω μεταξύ των μερών προσφεύγοντας στο εφαρμοστέο δίκαιο που συμφωνείται ότι θα διέπει τη σύμβαση. Δεδομένης της ιδιόμορφης νομικής φύσης των INCOTERMS, θα πρέπει, προκειμένου να ισχύουν, τα μέρη τους να έχουν ρητά ενσωματωθεί στη σύμβαση.

 

Sxhma 7.11 H ierarxia twn symvatikwn orwn  kai twn rhtrwn

 

Σχήμα 7.11: Η ιεραρχία των συμβατικών όρων και των ρητρών

 

Οι όροι INCOTERMS χωρίζονται, βασικά, σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το μεταφορικό μέσο που χρησιμοποιείται. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται οι όροι που επιτρέπουν μεταφορά με οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο αποκλειστικά ή σε συνδυασμό με άλλα (ΕΧW, FCA, CPT, CIP, DAF, DDU και DDP). Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται οι όροι που επιτρέπουν τη μεταφορά μόνο δια θαλάσσης ή εσωτερικών υδάτινων οδών (CFR, CIF, DES και DEQ).

 

Όλοι οι όροι INCOTERMS επιδέχονται συγκεκριμένης ερμηνείας και επηρεάζουν το κόστος. Ειδικότερα, οι όροι που χρησιμοποιούνται καθορίζουν το χώρο και το χρόνο στον οποίο μεταβιβάζεται η κυριότητα των εμπορευμάτων (και η ευθύνη των ζημιών), την ευθύνη εξεύρεσης και εξόφλησης των μεταφορέων και των ασφαλιστών, τους οφειλέτες των δασμών (όταν πρόκειται για χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης) και τους δικαιούχους των αποζημιώσεων από τους ασφαλιστές. Για παράδειγμα, ο όρος «FAS, liner terms, under the hook, to the ground and direct discharge» σημαίνει ότι εάν ένα στέλεχος εφοδιασμού σχεδιάζει άμεση φόρτωση του εμπορεύματος στο όχημά του από το πλοίο και το όχημα δε βρίσκεται στη θέση του τη στιγμή της εκφόρτωσης, τότε το εμπόρευμα εκφορτώνεται στο έδαφος ή σε κάποιο άλλο σημείο στο οποίο ακινητοποιείται. Ο αγοραστής επιβαρύνεται με το κόστος για τη φόρτωση του εμπορεύματος στο μεταφορικό όχημα.

 

incoterms 2

 

Οι δεκατρείς όροι INCOTERMS χωρίζονται περαιτέρω σε 4 ομάδες, ανάλογα με τις υποχρεώσεις του προμηθευτή και του αγοραστή αντίστοιχα.

 
Ομάδα Ε – Ο προμηθευτής θέτει τα εμπορεύματα στη διάθεση του αγοραστή χωρίς άλλη υποχρέωση.

 

EXW - Ex works (Εκ του εργοστασίου – Συμβατικά ορισμένος τόπος)
Ο προμηθευτής εκπληρώνει την υποχρέωσή του προς παράδοση μόλις θέσει τα εμπορεύματα στη διάθεση του αγοραστή σε προκαθορισμένο συμβατικά τόπο (π.χ. στο τόπο επαγγελματικής δραστηριότητας του αγοραστή EX Factory ή σε προκαθορισμένη αποθήκη EX Warehouse). Γενικά, ο προμηθευτής υποχρεούται να καλύψει τα έξοδα προετοιμασίας και ελέγχου (π.χ. συσκευασία, ζύγισμα και καταμέτρηση). Ωστόσο, δεν υποχρεούται να προβεί σε ενέργειες εξαγωγής (π.χ. εκτελωνισμό) και να φορτώσει τα αγαθά στο όχημα μεταφοράς (π.χ. πλοίο). Από την άλλη πλευρά, ο αγοραστής, από τη στιγμή που τεθούν τα εμπορεύματα στη διάθεσή του, οφείλει να πληρώσει τον προμηθευτή και φέρει τον κίνδυνο σε περίπτωση τυχαίας καταστροφής ή φθοράς.

 
Ομάδα F – Ο προμηθευτής δεν πληρώνει το ναύλο για την κύρια διεθνή μεταφορά, αλλά μόνο το ναύλο για τη μεταφορά των εμπορευμάτων ως το σημείο παράδοσης στο διεθνή μεταφορέα εντός της χώρας εξαγωγής.


Free Carrier - FCA (Ελεύθερο στο μεταφορέα ή μεταφορικό μέσο - Συμβατικά ορισμένος τόπος)
Ο όρος FCA χρησιμοποιείται ανεξάρτητα από το είδος του μεταφορικού μέσου που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά των εμπορευμάτων (αντίθετα από τους όρους FOB και FAS που σχετίζονται αποκλειστικά με θαλάσσιες μεταφορές) και ανεξάρτητα από τον αριθμό των μεταφορέων που χρησιμοποιούνται (multi-modal / roll-on-roll-off transport). Ειδικότερα, καλύπτει περιπτώσεις όπου τα εμπορεύματα είτε παραδίδονται στον τόπο της εγκατάστασης του μεταφορέα για περαιτέρω συσκευασία, φόρτωση και μεταφορά είτε παραδίδονται έτοιμα και συσκευασμένα στο μεταφορέα στον τόπο εγκατάστασης (π.χ. κέντρο διανομής) του προμηθευτή. Βάσει του όρου FCA προσδιορίζεται το σημείο παράδοσης των εμπορευμάτων (δηλαδή πού τελειώνει η ευθύνη του προμηθευτή και αντιστοίχως ξεκινάει η ευθύνη του αγοραστή ή του μεταφορέα) και καθορίζεται το ποιος αναλαμβάνει τη φροντίδα και τις διαδικασίες που απαιτούνται μέσω των τελωνειακών ή άλλων υπηρεσιών (π.χ. τράπεζες και λιμενικές αρχές).

Ο προμηθευτής υποχρεούται:

    • Να εξασφαλίσει την άδεια για την εξαγωγή των εμπορευμάτων και να τα εκτελωνίσει, καταβάλλοντας τους απαιτούμενους φόρους.
    • Να εκτελωνίσει τα εμπορεύματα κατά την έξοδό τους από τη χώρα εξαγωγής.
    • Να καλύψει τα έξοδα μέχρι το συμφωνηθέν σημείο παράδοσης. Αν το σημείο παράδοσης είναι εσωτερικό σημείο στη χώρα εξαγωγής (π.χ. εγκαταστάσεις του χερσαίου μεταφορέα) και είναι επιθυμητό ο προμηθευτής να επωμιστεί τα έξοδα μεταφοράς μέχρι τα εμπορεύματα να φορτωθούν σε πλοίο για διεθνή μεταφορά, τότε θα πρέπει να το διευκρινίσουμε (storage and transport handling charges before loading on board the ship to be paid by the seller). Αν επιθυμούμε ο προμηθευτής να αναλάβει τόσο τα έξοδα όσο και την ευθύνη-κίνδυνο έως ότου τα εμπορεύματα φορτωθούν στο πλοίο, τότε χρησιμοποιούμε τον όρο FOB.
    • Να ειδοποιήσει εγκαίρως τον αγοραστή μόλις τα εμπορεύματα φορτωθούν και να του αποστείλει το σχετικό αποδεικτικό φόρτωσης που θα εκδοθεί από το μεταφορέα (φορτωτική, mate's receipt).
    • Να καλύψει όλα τα έξοδα ελέγχου και προετοιμασίας των εμπορευμάτων (π.χ. συσκευασία, ζύγισμα και καταμέτρηση), προκειμένου να παραδοθούν στο μεταφορέα.

Ο αγοραστής υποχρεούται:

    • Να καταβάλει το τίμημα της μεταφοράς και να καλύψει τα έξοδα που συνδέονται με τη διέλευση των εμπορευμάτων από ενδιάμεσα λιμάνια (π.χ. φόρους και δασμοί).
    • Να καταρτίσει σύμβαση μεταφοράς και να πληρώσει το ναύλο στο συμβατικά καθορισμένο σημείο παράδοσης.
    • Να παραλάβει το εμπόρευμα και να φροντίσει για τις άδειες εισαγωγής των εμπορευμάτων στη χώρα εισαγωγής.

Το κόστος μεταφοράς, το οποίο, όπως αναφέρθηκε, επωμίζεται ο αγοραστής, μπορεί να:

    • καταβληθεί από τον προμηθευτή, ο οποίος στη συνέχεια το χρεώνει στον αγοραστή (freight prepaid and billed)
    • τιμολογηθεί από το μεταφορέα απευθείας στον αγοραστή (freight collect)
    • να καταβληθεί από τον αγοραστή στο μεταφορέα με την παράδοση των υλικών (COD - cash on delivery).

 

Free on Board - FOB (Ελεύθερο επί του καταστρώματος ή Ελεύθερο επί του μεταφορικού μέσου – Συμβατικά καθορισμένος λιμένας φόρτωσης)
Ο όρος FOB συνδέεται αποκλειστικά με τις θαλάσσιες μεταφορές. Ωστόσο, ορίζεται αντίστοιχα όταν η μεταφορά γίνεται με βαγόνι εμπορικής αμαξοστοιχίας (FOR), φορτηγό (FOT) ή αεροπλάνο (FOB airport). Με τον όρο FOB θεωρείται ότι ο προμηθευτής έχει εκπληρώσει την υποχρέωσή του προς παράδοση, εφόσον τα εμπορεύματα περάσουν το κιγκλίδωμα του πλοίου. Ωστόσο, ο όρος FOB δε δίνει επαρκείς λύσεις όταν τα εμπορεύματα πάθουν ζημιά κατά τη φόρτωση και στις μεταφορές με κοντέινερ όπου είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η χρονική στιγμή και η αιτία της καταστροφής ή της ζημιάς του εμπορεύματος. Όπως και στην περίπτωση του FCA, με τον όρο FOB o προμηθευτής υποχρεούται:

    • Να εξασφαλίσει την άδεια για την εξαγωγή των εμπορευμάτων και να τα εκτελωνίσει, καταβάλλοντας τους απαιτούμενους φόρους.
    • Να καλύψει τα έξοδα για τη μεταφορά τους μέχρι το λιμένα φόρτωσης.
    • Να καλύψει τα έξοδα προετοιμασίας, ελέγχου και συσκευασίας.
    • Να ειδοποιήσει τον αγοραστή μόλις τα εμπορεύματα φορτωθούν στο πλοίο και να του αποστείλει το σχετικό αποδεικτικό φόρτωσης από το μεταφορέα (φορτωτική, mate's receipt).

Αντίστοιχες με αυτές του όρου FCA, είναι οι υποχρεώσεις του αγοραστή. Αξίζει, ωστόσο, να αναφερθεί ότι στον όρο FOB μπορούν να προστεθούν οι όροι stowed και trimmed. Ειδικότερα, στην πρώτη περίπτωση ο προμηθευτής υποχρεούται να διενεργήσει τη φόρτωση, φέροντας ταυτόχρονα όλα τα έξοδα, ενώ στη δεύτερη περίπτωση φέρει και τα έξοδα για την ασφαλή στοίβαξη και τοποθέτηση των εμπορευμάτων στο πλοίο. Σε καμία, ωστόσο, από τις δύο περιπτώσεις δε φέρει ο προμηθευτής τον κίνδυνο, πλην των εξόδων, και ως εκ τούτου θα πρέπει να περιλαμβάνεται στη σύμβαση με ειδική ρύθμιση.

 

Free Alongside Ship – FAS (Ελεύθερο επί της προκυμαίας – Συμβατικά καθορισμένος λιμένας φόρτωσης)
Με τον όρο FAS ο προμηθευτής εκπληρώνει την υποχρέωση παράδοσης μόλις θέσει τα εμπορεύματα στη κατοχή του μεταφορέα στην αποβάθρα φόρτωσης, στο συμβατικά καθορισμένο λιμένα φόρτωσης. Από το σημείο αυτό και εφεξής, ο αγοραστής φέρει όλους τους κινδύνους και τα έξοδα. Ο προμηθευτής, ωστόσο, οφείλει να πληρώσει τους φόρους και να προετοιμάσει τις άδειες για την εξαγωγή. Ουσιαστικά, η μόνη διαφοροποίηση μεταξύ των όρων FAS και FOB έγκειται στο σημείο μετάθεσης του κινδύνου (αποβάθρα φόρτωσης ή κιγκλίδωμα του πλοίου).

 

Incoterms1

 

Ομάδα C – Ο προμηθευτής πληρώνει το ναύλο για την κύρια διεθνή μεταφορά χωρίς να φέρει τον κίνδυνο αν τα εμπορεύματα χαθούν ή καταστραφούν κατά τη διάρκεια της μεταφοράς.

 

Cost, Insurance and Freight - CIF (Αξία, Ασφάλιση, Ναύλος – Συμβατικά καθορισμένος λιμένας άφιξης)
Ο όρος CIF είναι μάλλον η πιο δημοφιλής στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές με κύριο χαρακτηριστικό ότι το τίμημα που καταβάλλεται από τον αγοραστή περιλαμβάνει όχι μόνο το κόστος των παραγγελθέντων εμπορευμάτων αλλά και τις δαπάνες ασφάλισης για τη μεταφορά τους και το ναύλο (δεν περιλαμβάνονται τυχόν δασμοί, μεταφορά στο χώρο του παραλήπτη και εκφορτωτικά). Συγκριτικά με τον όρο FOB, το ρυθμιστικό περιεχόμενο της CIF είναι πιο διευρυμένο, περικλείοντας ρητά στοιχεία που σχετίζονται με τη σύναψη τριών συμβάσεων, δηλαδή της πώλησης, της ασφάλισης και της ναύλωσης.
Στο πλαίσιο του όρου CIF ο προμηθευτής υποχρεούται:

    • Να παραδώσει στον αγοραστή εμπορεύματα, τα οποία πληρούν τις συμφωνηθείσες προδιαγραφές. Η παράδοση θεωρείται ότι λαμβάνει χώρα με τη φόρτωση των εμπορευμάτων στο λιμένα κατά τη συμφωνηθείσα ημερομηνία ή εντός της προθεσμίας που έχει ορισθεί από τη σύμβαση. Το όνομα του τόπου που αναγράφεται μετά τον όρο CIF (π.χ. CIF Θεσσαλονίκη) υποδηλώνει τον τόπο προορισμού. Ο αγοραστής θα κληθεί να καταβάλει, πέραν της αξίας των εμπορευμάτων, τα ασφάλιστρα και το ναύλο μέχρι τη Θεσσαλονίκη. Αξίζει να σημειωθεί ότι συνήθως δεν ορίζεται λιμένας φόρτωσης.
    • Να ειδοποιήσει τον αγοραστή για τη φόρτωση των εμπορευμάτων.
    • Να συνάψει την κατάλληλη για το είδος των εμπορευμάτων σύμβαση μεταφοράς και να πληρώσει το ναύλο, συμπεριλαμβανομένων όλων των εξόδων που προκύπτουν από τη μεταφορά (π.χ. έξοδα φόρτωσης στο πλοίο και εκφόρτωσης από το λιμένα προορισμού).
    • Να εκδώσει τιμολόγιο για τα εμπορεύματα και να αποστείλει όλα τα συνοδευτικά έγγραφα (π.χ. φορτωτική θαλάσσιου μεταφορέα).
    • Να συνάψει για λογαριασμό του αγοραστή την ασφαλιστική σύμβαση για τη μεταφορά των εμπορευμάτων.
    • Να μεριμνήσει για τη νόμιμη έκδοση κάθε άδειας που είναι απαραίτητη για την εξαγωγή των εμπορευμάτων.

Ο αγοραστής υποχρεούται:

    • Να καταβάλει, εκτός από το αντίτιμο για την αγορά των εμπορευμάτων, τα ασφάλιστρα και το ναύλο, όπως επίσης και τα έξοδα που αφορούν τη διέλευσή τους από ενδιάμεσα λιμάνια, την εισαγωγή και την τοποθέτησή τους σε ειδικούς χώρους του πλοίου (η υποχρέωση του προμηθευτή ολοκληρώνεται την στιγμή που θα περάσουν τα εμπορεύματα το κιγκλίδωμα του πλοίου).
    • Να παραλάβει τα εμπορεύματα (η μη παραλαβή των εμπορευμάτων συνεπάγεται ότι ο προμηθευτής εξακολουθεί να φέρει τα έξοδα για τη συντήρηση και τον κίνδυνο για τυχόν καταστροφή τους).

 

Cost & Freight - C&F ή CFR (Αξία και ναύλος – Συμβατικά καθορισμένος λιμένας άφιξης)
Η μόνη διαφορά μεταξύ των όρων C&F και CIF έγκειται στην υποχρέωση του προμηθευτή να ασφαλίσει τα εμπορεύματα κατά των θαλάσσιων κινδύνων.

 

Carriage Paid To - CPT (Ναύλος πληρωτέος – Συμβατικά καθορισμένος τόπος προορισμού)
Με τον όρο CPT ο προμηθευτής υποχρεούται να καταρτίσει σύμβαση μεταφοράς με δικά του έξοδα για τη μεταφορά των εμπορευμάτων στο συμβατικά καθορισμένο τόπο και να πληρώσει το ναύλο. Ως εκ τούτου, έχει την υποχρέωση να παραδώσει τα εμπορεύματα στο μεταφορέα. Μόλις τα εμπορεύματα παραδοθούν στο μεταφορέα, ο κίνδυνος μεταφέρεται στον αγοραστή. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι όροι CIF και CFR χρησιμοποιούνται μόνο για την περίπτωση που τα εμπορεύματα παραδίδονται στον αγοραστή μόλις διέλθουν το κιγκλίδωμα του πλοίου στο λιμένα φόρτωσης. Αντίθετα, ο όρος CPT χρησιμοποιείται στις εξής περιπτώσεις:

    • Τα εμπορεύματα θα παραδοθούν σε μεταφορικό μέσο διάφορο του πλοίου.
    • Η σύμβαση πώλησης δίνει το δικαίωμα στον προμηθευτή να επιλέξει το μέσο μεταφοράς (unnamed transport).
    • Υπάρχει διαδοχή διαφορετικών μέσων μεταφοράς (multi-modal transportation).
    • Τα εμπορεύματα παραδίδονται σε θαλάσσιο μεταφορέα, αλλά το σημείο παράδοσης δε συμπίπτει με το κιγκλίδωμα του πλοίου (π.χ. εμπορεύματα συσκευασμένα σε κοντέινερ, εμπορεύματα τοποθετημένα σε φορτηγό αυτοκίνητο που για μέρος της μεταφοράς εισέρχεται σε πλοίο και εμπορεύματα που παραδίδονται σε χερσαίες λιμενικές εγκαταστάσεις του θαλάσσιου μεταφορέα για φύλαξη ή περαιτέρω προετοιμασία).

Αξίζει να σημειωθεί ότι αν υπάρχουν διαδοχικοί μεταφορείς, ο προμηθευτής εκπληρώνει την υποχρέωσή του μόλις παραδώσει τα εμπορεύματα στον πρώτο μεταφορέα. Ο κανόνας αυτός σχετίζεται κυρίως με τη χρήση των κοντέινερ για τη μεταφορά των εμπορευμάτων. Ειδικότερα, στα κοντέινερ τα εμπορεύματα κλείνονται και ασφαλίζονται πολύ πριν παραδοθούν στο θαλάσσιο μεταφορέα. Ως εκ τούτου, αν χρησιμοποιηθούν οι όροι CIF και CFR, όπου η μετάθεση του κινδύνου λαμβάνει χώρα σε κάποιο ενδιάμεσο σημείο της μεταφοράς, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί αν η ζημιά έγινε πριν ή μετά το πέρασμα του κοντέινερ από το κιγκλίδωμα του πλοίου. Προς τούτο, τα προβλήματα αυτά αποφεύγονται με τη χρήση του όρου CPT.
Κατά τα άλλα, ο προμηθευτής υποχρεούται να:

    • Να πληρώσει οτιδήποτε σχετίζεται με την εξαγωγή των εμπορευμάτων.
    • Να πληρώσει τα έξοδα μέχρι τη στιγμή παράδοσης στο μεταφορέα καθώς και τα έξοδα φόρτωσης στον τόπο παράδοσης και εκφόρτωσης στον τόπο προορισμού ανάλογα με τη σύμβαση μεταφοράς.
    • Να καλύψει τις δαπάνες για έλεγχο, συσκευασία, προετοιμασία για ταξίδι, ζύγισμα και καταμέτρηση.
    • Να ειδοποιήσει τον αγοραστή για τη φόρτωση των εμπορευμάτων και να αποστείλει τα συνοδευτικά έγγραφα μεταφοράς (π.χ. φορτωτική για διαδοχικούς μεταφορείς και έγγραφα CMR για χερσαία μεταφορά).

Από την άλλη πλευρά, ο αγοραστής οφείλει να καταβάλει το τίμημα, να καταρτίσει σύμβαση ασφάλισης, να ειδοποιήσει για το χρόνο και τον τόπο παραλαβής, να καλύψει έξοδα για διέλευση από ενδιάμεσους σταθμούς και τα έξοδα εισαγωγής.

 

Carriage and Insurance Paid To - CIP (Ναύλος, Ασφάλιση πληρωτέοι – Συμβατικά καθορισμένος τόπος προορισμού)
Η μόνη διαφορά μεταξύ των όρων CIP και CPT έγκειται στην υποχρέωση του προμηθευτή να ασφαλίσει τα εμπορεύματα (απώλεια ή ζημιές) κατά τη μεταφορά τους από την παράδοση στο μεταφορέα μέχρι την άφιξή τους στον τόπο προορισμού.

 
Ομάδα D – Ο προμηθευτής πρέπει να θέσει τα εμπορεύματα στη διάθεση του αγοραστή στο συμβατικά καθορισμένο τόπο προορισμού.

 

Delivered At Frontier – DAF (Παράδοση στα σύνορα – Συμβατικά καθορισμένος τόπος)
Πρόκειται για ρήτρα, η οποία χρησιμοποιείται επί το πλείστον κατά τη μεταφορά των πωληθέντων εμπορευμάτων με εμπορική αμαξοστοιχία, με κύριο χαρακτηριστικό ότι ο πωλητής υποχρεούται να παραδώσει τα εμπορεύματα στον αγοραστή στο συμφωνηθέντα τόπο προορισμού τους επί των συνόρων ενός κράτους εντός της ορισθείσας ημερομηνίας ή συμβατικής προθεσμίας. Παρόλα αυτά, εφόσον ο αγοραστής το ζητήσει, ο πωλητής μπορεί να προβεί στη σύναψη σύμβασης μεταφοράς για λογαριασμό του πρώτου και για το μετέπειτα της διέλευσης των συνόρων στάδιο μεταφοράς των εμπορευμάτων έως το τελικό σημείο παράδοσής τους. Από την πλευρά του, ο αγοραστής υποχρεούται να καταβάλει το συμφωνηθέν τίμημα και να παραλάβει τα αφιχθέντα εμπορεύματα στο ορισθέν σημείο, καλύπτοντας επίσης τα σχετικά με την εισαγωγή αυτών έξοδα (π.χ. τελωνειακά τέλη, δασμοί, κόστος εκφόρτωσης).

 

Delivered Ex Ship – DES (Παράδοση επί πλοίου – Συμβατικά καθορισμένος λιμένας παράδοσης)
Αφορά όρο παρεμφερή με την παραπάνω ρήτρα DAF, με τη διαφορά ότι εφαρμόζεται στις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ διέπεται αναλόγως, με ορισμένες παρεκκλίσεις, από τις ίδιες αρχές. Έτσι, η ιδιαιτερότητα του όρου έγκειται στο ότι ο πωλητής υποχρεούται να θέσει στη διάθεση του αγοραστή τα εμπορεύματα εντός του συμφωνηθέντος χρόνου και λιμένος προορισμού, πάνω σε πλοίο, και να μεριμνήσει για τη σωστή μεταφορά τους, προκειμένου να διασφαλισθεί η μετέπειτα ομαλή εκφόρτωσή τους με τη συνδρομή των κατάλληλων μηχανημάτων και εργαλείων. Διευκρινίζεται δε ότι η ευθύνη του πωλητή δεν επεκτείνεται στο στάδιο της εκφόρτωσης, την οποία επωμίζεται ο αγοραστής.

 

Delivered Ex Quay – DEQ (Παράδοση επί προκυμαίας - Συμβατικά καθορισμένος λιμένας παράδοσης)
Η διαφορά σε σχέση με τον DES συνίσταται στο ότι ο πωλητής έχει την υποχρέωση να παραδώσει τα εμπορεύματα στον αγοραστή επί της προκυμαίας του εκάστοτε συμφωνηθέντος λιμένος.

 

Delivered Duty Unpaid - DDU (Παράδοση, φόροι εισαγωγής μη πληρωτέοι – Συμβατικά καθορισμένος τόπος παράδοσης)
΄Εχει ευρεία εφαρμογή και ισχύει ανεξαρτήτως από το είδος του μέσου που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά των εμπορευμάτων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις στις οποίες ως τόπος προορισμού συμφωνείται λιμάνι ή προκυμαία λιμένος, οπότε ισχύουν αντιστοίχως οι ρήτρες DES και DEQ. Στο πλαίσιο της ρήτρας DDU, η υποχρέωση του πωλητή περιλαμβάνει την παράδοση στον αγοραστή των εμπορευμάτων στο συμφωνηθέντα τόπο τελικού προορισμού και με το συμφωνηθέν μέσο μεταφοράς αυτών. Έτσι, οφείλει να αναλάβει τη σύναψη της σύμβασης μεταφοράς και να καλύψει το ναύλο, ενώ ο αγοραστής να καταβάλει το τίμημα, επιφορτιζόμενος συγχρόνως όλα τα έξοδα για την εισαγωγή των εμπορευμάτων (δασμοί, τελωνειακά τέλη κ.α.).

 

Delivered Duty Paid - DDP (Παράδοση, φόροι εισαγωγής πληρωτέοι – Συμβατικά καθορισμένος τόπος παράδοσης)
Πρόκειται για μια πιο διευρυμένη εκδοχή του DDU, με την έννοια ότι ο πωλητής είναι αυτός που αναλαμβάνει τα έξοδα και τη διεκπεραίωση των διαδικασιών που συνδέονται με την εισαγωγή των εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού και όχι ο αγοραστής, όπως αντιθέτως ισχύει στη DDU.

 

Incoterms

 

Στην πράξη έχουν επικρατήσει και χρησιμοποιούνται δύο κατηγορίες του όρου FCA, ήτοι FCAτόπος προέλευσης και FCA τόπος προορισμού. Τόπος προέλευσης είναι η γεωγραφική θέση από την οποία αποστέλλονται τα υλικά από έναν προμηθευτή, ενώ τόπος προορισμού είναι η γεωγραφική θέση στην οποία, κατ' εντολή του αγοραστή, τα υλικά καταλήγουν. Με τον όροFCA τόπος προέλευσης, θεωρείται ότι οι υποχρεώσεις του προμηθευτή σε σχέση με την παράδοση των υλικών περαιώνονται με την παραλαβή τους από το μεταφορέα. Με την παράδοση στο μεταφορέα, ο αγοραστής αποκτά την κυριότητα των υλικών, φέροντας την ευθύνη για τους κινδύνους απώλειας/καταστροφής του φορτίου κατά τη μεταφορά του.

 

Αντιστρόφως, με τον όρο FCA τόπος προορισμού, θεωρείται ότι οι υποχρεώσεις του προμηθευτή σε σχέση με την παράδοση των υλικών εκπληρώνονται κατά το χρόνο παράδοσής τους στον προκαθορισμένο από τον αγοραστή προορισμό. Με άλλα λόγια, ο προμηθευτής πρέπει με δική του ευθύνη να αντιμετωπίσει τους κινδύνους και να καταβάλει κάθε σχετική δαπάνη για τη μεταφορά του φορτίου μέχρι το σημείο παράδοσης. Κατά συνέπεια, σε αντίθεση με τα ισχύοντα στην περίπτωση του όρου FCA τόπος προέλευσης, ο προμηθευτής είναι αυτός που έχει εξ ολοκλήρου την ευθύνη και τις υποχρεώσεις για τους κινδύνους απώλειας και καταστροφής του φορτίου κατά τη μεταφορά του, η δε κυριότητα μεταβιβάζεται στον αγοραστή μόνον με την παράδοση των υλικών στον καθορισμένο προορισμό. Επιπρόσθετα, ο προμηθευτής επιβαρύνεται με το κόστος μεταφοράς.

 

Μετά από διαπραγματεύσεις, οι όροι είναι δυνατόν να υποστούν αλλαγές. Για παράδειγμα, μπορεί να συμφωνηθεί ο όρος FCA τόπος προορισμού με προπληρωμένο και τιμολογημένο ναύλο (freight prepaid and billed). Εν προκειμένω, ο προμηθευτής έχει μεν την ευθύνη για τους κινδύνους απώλειας και καταστροφής του φορτίου κατά τη μεταφορά του μέχρι την τελική παράδοση, αλλά ο αγοραστής αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει το κόστος μεταφοράς. Άλλη περίπτωση παραλλαγής αποτελεί ο όρος FCA τόπος προέλευσης με κάλυψη ναύλου (freight allowed), σύμφωνα με τον οποίο ο προμηθευτής (αντί του αγοραστή) είναι αυτός που αναλαμβάνει την υποχρέωση κάλυψης του σχετικού κόστους μεταφοράς.

 

Αν στις εντολές παραγγελίας περιέχονται όροι FCA, με τους οποίους, όπως αναφέρθηκε, καθορίζονται οι σχετικοί όροι παράδοσης των αγαθών, ενδείκνυται κατά την κατάρτιση της σύμβασης οι όροι αυτοί που προέκυψαν κατά τις διαπραγματεύσεις να καταγράφονται ρητώς και με κάθε δυνατή λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, αγοραστές που διακινούν μεγάλους όγκους εμπορευμάτων, είναι σε θέση να διαπραγματεύονται απευθείας με τους μεταφορείς επιτυγχάνοντας συμφερότερους όρους μεταφοράς. Οι όροι αυτοί θα πρέπει οπωσδήποτε να περιληφθούν στην κυρίως σύμβαση.

 

Επίσης, εάν ένας αγοραστής αναθέσει στον προμηθευτή τη μεταφορά, είναι απαραίτητο να επαληθεύσει με κάθε διαθέσιμο μέσο το πραγματικό κόστος μεταφοράς, δεδομένου ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο προμηθευτής χρεώνει τον αγοραστή με τιμές καταλόγου, ενώ ο ίδιος μπορεί να έχει συμφωνήσει με το μεταφορέα το σχετικό αντίτιμο σε πολύ χαμηλότερη τιμή. Κατά συνέπεια, οι αγοραστές που ασχολούνται με τις διεθνείς μεταφορές οφείλουν να είναι εξοικειωμένοι με τα INCOTERMS.

 

Σε γενικές γραμμές, στο τμήμα της σύμβασης που αναφέρεται στη μεταφορά προσδιορίζονται οι χρόνοι παράδοσης, το πρόσωπο που φέρει την ευθύνη της μεταφοράς ή και το κόστος της μεταφοράς, πότε μεταβιβάζεται η κυριότητα των αγαθών καθώς και η ευθύνη για τον κίνδυνο απώλειας ή καταστροφής τους. Ως προς το τελευταίο, επισημαίνεται ότι οι δύο χρόνοι δε συμπίπτουν πάντοτε καθώς η μεταβίβαση της κυριότητας των εμπορευμάτων στον αγοραστή είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί κατά το στάδιο της αποστολής, ενώ την ευθύνη για τον κίνδυνο απώλειας να εξακολουθεί να φέρει ο προμηθευτής έως ότου τα υλικά παραδοθούν στον τελικό τους προορισμό. Επίσης, μπορεί να ρυθμίζονται επιμέρους ζητήματα της μεταφοράς, όπως τυχόν απαιτήσεις για ειδική συσκευασία, σήμανση, παλετοποίηση, τμηματικές αποστολές ως και μέτρα αποκατάστασης λόγω πρώιμων ή καθυστερημένων παραδόσεων ή λόγω αδυναμίας εκπλήρωσης της παράδοσης.

 

Πίνακας 7.8: INCOTERMS – Καταμερισμός των υποχρεώσεων και του κινδύνου ανάμεσα στον αγοραστή και στον προμηθευτή

Pinakas 7.8 INCOTERMS  Katamerismos twn ypoxrewsewn kai tou kindynou anamesa ston agorasth kai ston promhthefth

 Α: Αγοραστής   Π: Πωλητής

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: