Demand Planning: Προϊόν, Γεωγραφία και Χρόνος

Το Πρόγραμμα Ζήτησης μπορεί να εκληφθεί ως μια οργανωμένη αποθήκη-βάση δεδομένων.

Δεδομένα τα οποία περιλαμβάνουν προβλέψεις πωλήσεων για ένα σύνολο προϊόντων, που μπορεί να σχετίζονται με εκατοντάδες ή χιλιάδες μεμονωμένα είδη και πελάτες. Για κάθε προϊόν ή και μεμονωμένο είδος υπολογίζεται ένας αριθμός χρονολογικών σειρών, όπως για παράδειγμα ιστορικά στοιχεία, στατιστικές προβλέψεις, σφάλματα και τάσεις. Οι χρονικοί ορίζοντες των προβλέψεων μπορούν επίσης να ποικίλουν από λίγες ημέρες έως μερικά έτη. Η επιλογή της μεθόδου πρόβλεψης εξαρτάται από τον χρονικό ορίζοντα και το επιθυμητό επίπεδο λεπτομέρειας. Για παράδειγμα, σε επίπεδο ευρύτερου προγραμματισμού της αλυσίδας εφοδιασμού απαιτούνται μεσοπρόθεσμες προβλέψεις ζήτησης για κάθε ομάδα προϊόντων, γεωγραφική περιοχή πωλήσεων ανά μήνα ή τρίμηνο και τα αποθέματα ασφαλείας για κάθε κέντρο διανομής ή και μονάδα παραγωγής. Αντίθετα, οι αποφάσεις σχετικά με την ανανέωση του αποθέματος των τελικών προϊόντων στα σημεία πώλησης απαιτούν εβδομαδιαίες ή ημερήσιες προβλέψεις για κάθε προϊόν ομαδοποιημένες ανά κέντρο διανομής.

 

Παράλληλα, το πρόγραμμα ζήτησης ενσωματώνει διάφορες εξειδικευμένες πληροφορίες που σχετίζονται είτε με τη μελλοντική ζήτηση (π.χ. πληροφορίες ενός μεμονωμένου πωλητή για τη ζήτηση των προϊόντων στην περιοχή ευθύνης του), είτε με την αλυσίδα εφοδιασμού (π.χ. καθυστερήσεις στις παραδόσεις ενός κέντρου διανομής). Προφανώς, όλες αυτές οι διάσπαρτες πληροφορίες πρέπει τελικά να περιληφθούν σε μια συγκεντρωτική πρόβλεψη που να καλύπτει όλη τη ζήτηση, η οποία εξυπηρετείται από την αλυσίδα εφοδιασμού. Απώτερος στόχος είναι να εξάγονται συγκεντρωτικές προβλέψεις (π.χ. προβλέψεις ζήτησης διαφόρων ομάδων προϊόντων σε χρονικό ορίζοντα λίγων εβδομάδων για λόγους λειτουργικού προγραμματισμού). Ως εκ τούτου, η βάση πληροφοριών του προγράμματος ζήτησης πρέπει να υποστηρίζει κατά ελάχιστο τρεις διαστάσεις με διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης:

 

-         Διάσταση Προϊόν: Προϊόν - Ομάδα Προϊόντων - Οικογένεια Προϊόντων - Σειρά Προϊόντων

-         Διάσταση Γεωγραφία: Πελάτης - Περιοχή Πωλήσεων - Περιφέρεια Κέντρου Διανομής

-         Διάσταση Χρόνος: Χρονικός ορίζοντας σε ημέρες, εβδομάδες, μήνες ή και έτη

 

Διάσταση «Προϊόν»

 

Η διάσταση προϊόν είναι δομημένη ιεραρχικά σχετίζοντας μεμονωμένα προϊόντα με ομάδες προϊόντων, ομάδες με οικογένειες προϊόντων και οικογένειες με γραμμές προϊόντων. Η ιεραρχία προϊόντων ξεκινά από το υψηλότερο επίπεδο που αντιπροσωπεύει το σύνολο των προϊόντων μιας επιχείρησης έως το χαμηλότερο επίπεδο μεμονωμένων ειδών (Stock Keeping Units - SKUs). Στην πράξη λόγω του μεγάλου αριθμού προϊόντων και της υψηλής μεταβλητότητας της ζήτησης, δεν είναι πάντα εφικτές οι προβλέψεις σε επίπεδο μεμονωμένων προϊόντων. Γι’ αυτό το λόγο, καταρτίζονται συνήθως προβλέψεις σε επίπεδο ομάδων προϊόντων.

 

Sxhma 17.1 Paradeigma Diastashs Proion 

 

Σχήμα 17.1: Παράδειγμα Διάστασης «Προϊόν»

 

Ανάλογα με τις ανάγκες, τα μεμονωμένα είδη είναι δυνατόν να ομαδοποιηθούν με διαφορετικούς τρόπους προκειμένου να παραχθούν οι αντίστοιχες συγκεντρωτικές προβλέψεις. Στο παράδειγμα του σχήματος 17.1, τα μεμονωμένα προϊόντα μπορεί να ομαδοποιηθούν κατάλληλα, έτσι ώστε να παραχθούν συγκεντρωτικές προβλέψεις για κάθε τελικό προϊόν της υποομάδας «χυμοί φρούτων» και να μελετηθούν οι αντίστοιχες καταναλωτικές τάσεις. Επίσης, μπορούν να παραχθούν συγκεντρωτικές προβλέψεις για κάθε τύπο συσκευασίας, για κάθε κύρια ομάδα (π.χ. χυμοί και νερά) ή για τη γενική κατηγορία «μη αλκοολούχα ποτά» της οικογένειας προϊόντων «ποτά».

 

shutterstock 114362743

 

Αντίστοιχα, οι συγκεντρωτικές προβλέψεις μπορούν να «αποσυντεθούν», έτσι ώστε να παραχθούν προβλέψεις χαμηλότερου επιπέδου με τη βοήθεια κατάλληλων αλγορίθμων αποσύνθεσης, χρησιμοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες προβλέψεις, ιστορικά στοιχεία ανάλωσης ή/και άλλες υποκειμενικές εκτιμήσεις. Στο σχήμα 17.2 που ακολουθεί δημιουργήθηκε μια πρόβλεψη για τις απαιτήσεις συσκευασιών μέσω αποσύνθεσης μιας συγκεντρωτικής πρόβλεψης με τη βοήθεια στοιχείων προηγούμενου έτους.

 

Sxhma 17.2 Aposynthesh mias sygkentrwtikhs provlepshs

 

Σχήμα 17.2: Αποσύνθεση μιας συγκεντρωτικής πρόβλεψης

 

Διάσταση «Γεωγραφία»

 

Η διάσταση γεωγραφία έχει δομημένη ιεραρχική οργάνωση αντίστοιχη με αυτήν της διάστασης προϊόν. Ειδικότερα, περιγράφει τη δομή της αγοράς, όπως για παράδειγμα περιφέρειες, χώρες, κέντρα διανομής, βιομηχανικοί κλάδοι και σημαντικοί λογαριασμοί. Η ομαδοποίηση κατά περιφέρειες υποστηρίζει τον αντίστοιχο προγραμματισμό ζήτησης. Από την άλλη πλευρά, η ομαδοποίηση ανά κέντρο διανομής μπορεί να αναδείξει προβλήματα επάρκειας της δυναμικότητάς τους. Τέλος, η ομαδοποίηση ανά σημαντικούς λογαριασμούς αφορά συνήθως σε μεγάλους πελάτες με πολλές εγκαταστάσεις για τους οποίους απαιτείται να εκπονούνται συγκεντρωτικές προβλέψεις (π.χ. για λόγους τιμολογιακής πολιτικής). Το σχήμα 17.3 δείχνει ένα σενάριο δόμησης προβλέψεων ζήτησης με βάση τη γεωγραφία.

 

Sxhma 17.3 Paradeigma Diastashs Gewgrafia

 

Σχήμα 17.3: Παράδειγμα Διάστασης «Γεωγραφία»

 

Διάσταση «Χρόνος» 

 

Η βασική μονάδα χρόνου στον προγραμματισμό ζήτησης ονομάζεται «δοχείο χρόνου» (timebucket) και μπορεί να αφορά μια ημέρα, μια βδομάδα, ένα μήνα ή ένα έτος. Ουσιαστικά το «δοχείο χρόνου» είναι η ελάχιστη διακριτή μονάδα χρόνου εντός του οποίου συλλέγονται και αθροίζονται τα δεδομένα προγραμματισμού (π.χ. ποσότητες προβλέψεων, πραγματικά και υπολογιζόμενα στοιχεία). Από την άλλη πλευρά, ο χρονικός ορίζοντας του προγραμματισμού ζήτησης περιλαμβάνει ένα πεπερασμένο αριθμό «δοχείων χρόνου».

 

shutterstock 73273960

 

Το μέγεθος του δοχείου χρόνου προσδιορίζεται από τις απαιτήσεις του προγραμματισμού ζήτησης. Για παράδειγμα, στο κλάδο των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών αγαθών (π.χ. τρόφιμα), ο χρονικός ορίζοντας του προγραμματισμού ζήτησης είναι λίγες εβδομάδες και το δοχείο χρόνου έχει μέγεθος μιας μέρας. Στα βραδέως κινούμενα αγαθά (π.χ. ηλεκτρικές συσκευές), ο χρονικός ορίζοντας του προγραμματισμού ζήτησης ανέρχεται σε λίγους μήνες και το δοχείο χρόνου έχει μέγεθος ενός μήνα. Σε κάθε περίπτωση, τόσο το μέγεθος του δοχείου χρόνου, όσο και η έκταση του χρονικού ορίζοντα θα πρέπει να είναι επαρκώς ευαίσθητα στις εποχιακές αλλαγές της ζήτησης και να βοηθούν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις ποσότητες και τους χρόνους αγορών και την ανανέωση του αποθέματος. Ειδικότερα, το δοχείο χρόνου πρέπει να έχει τέτοιο μέγεθος που να ανιχνεύει τις τάσεις και τις αλλαγές στη ζήτηση των πελατών, χωρίς όμως να είναι υπερβολικά μικρό, διότι αυξάνεται σημαντικά ο υπολογιστικός φόρτος. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι συνήθως υπάρχει τόσο η δυνατότητα συγκέντρωσης μικρών δοχείων χρόνου σε μεγαλύτερα, όσο και η δυνατότητα αποσύνθεσης μεγάλων δοχείων χρόνου σε μικρότερα με κατάλληλες τεχνικές.

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

ΕΠΟΜΕΝΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ

There are no up-coming events