Demand Planning: Αξιοποίηση του PMI

Πέρα από τις ποσότητες ζήτησης των αγοραζόμενων ειδών, τα στελέχη εφοδιασμού πρέπει να προβλέψουν και τη διαθεσιμότητά τους.

Η διαθεσιμότητα, μεταξύ άλλων, επηρεάζει τους χρόνους παράδοσης και τις τιμές. Η διαθεσιμότητα των ειδών από τις πηγές εφοδιασμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εγχώριες και τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες. Αρκετές οικονομικές αναφορές που εκδίδονται από διάφορους κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντληθούν στοιχεία που χρησιμεύουν στην πρόβλεψη της διαθεσιμότητας μιας μεγάλης ποικιλίας εμπορευμάτων και πρώτων υλών. Συχνά, οι οικονομικές αναφορές περιγράφονται από δείκτες, οι οποίοι «συμπυκνώνουν» σε μια τιμή έναν μεγάλο αριθμό επί μέρους παραμέτρων. Στο χώρο του εφοδιασμού γνωστοί είναι οι δείκτες Υπεύθυνων Προμηθειών (Purchasing Managers Index), Τιμών Παραγωγού PPI (Producer Price Index), Τιμών Καταναλωτή (Consumer Price Index), Βιομηχανικής Παραγωγής ΜΟΙ (Manufacturing Output Index) και άλλοι επιμέρους κλαδικοί δείκτες.

  

Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών (PMI)

 

Ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους διεθνώς δείκτες στο χώρο του εφοδιασμού είναι ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών (Purchasing Managers Index - PMI). Στην Ελλάδα εκδίδεται από το 1999 και αποτελεί ένα σημαντικό βαρόμετρο για τις συνθήκες λειτουργίας των επιχειρήσεων του μεταποιητικού τομέα της ελληνικής οικονομιας. Βασίζεται στο πρότυπο της έκθεσης του Αμερικανικού Institute for Supply Management (ISM), το οποίο είναι μέλος του International Federation of Purchasing and Supply Management (IFPSM). Η έκθεση του ISM εκδίδεται από το 1931.

 

Η ελληνική έκθεση βασίζεται σε στοιχεία που παρέχονται από εκατοντάδες στελέχη προμηθειών Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται μαζί με αντίστοιχα στοιχεία από άλλες ευρωπαϊκές χώρες για να υπολογιστούν οι γενικοί δείκτες προμηθειών της Ευρωζώνης, αλλά και ο παγκόσμιος δείκτης PMI. Οι εκθέσεις αυτές χρησιμοποιούνται από τους οικονομολόγους για την ανίχνευση τάσεων της ευρωπαϊκής και της ελληνικής οικονομιας και από οικονομικούς διευθυντές για τη διαπίστωση αλλαγών στα δεδομένα της προσφοράς και της ζήτησης.

 

Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το σύστημα ταξινόμησης Standard Industrial Classification (SIC) (βλέπε πίνακα 17.7).

 

Πίνακας 17.7: Οι 20 Βιομηχανικοί Κωδικοί του SIC 

 Pinakas 17.7  Oi 20 Viomhxanikoi kladoi tou SIC 

     *κυρίως κοσμήματα, παιχνίδια, αθλητικά είδη και μουσικά όργανα

 

Οι απαντήσεις των υπευθύνων προμηθειών χρησιμοποιούνται για την παραγωγή επιμέρους δεικτών (βλέπε κατωτέρω), του σύνθετου Ελληνικού δείκτη υπευθύνων προμηθειών και των μηνιαίων εκθέσεων. Επιμέρους Δείκτες του Ελληνικού PMI:

 

-         Δείκτης Παραγωγής

-         Δείκτης Νέων Παραγγελιών

-         Δείκτης Εξαγωγών

-         Δείκτης Αγορών Προμηθειών

-         Δείκτης Τιμών

-         Δείκτης Χρόνων Παράδοσης Προμηθειών

-         Δείκτης Αποθεμάτων Προμηθειών

-         Δείκτης Αποθεμάτων Ετοίμων Προϊόντων

-         Δείκτης Απασχόλησης Εργαζομένων

 

Ο κάθε επιμέρους δείκτης προκύπτει από το άθροισμα του ποσοστού θετικών απαντήσεων στην αντίστοιχη ερώτηση συν το μισό των απαντήσεων που δηλώνουν σταθερότητα (απαντήσεις που δηλώνουν ίδια επίπεδα με τον προηγούμενο μήνα). Ο κάθε επιμέρους δείκτης προκύπτει από τη στατιστική παραδοχή ότι οι μισές των απαντήσεων που δηλώνουν σταθερότητα θεωρούνται θετικές γι’ αυτό το λόγο ονομάζεται και δείκτης διάχυσης (diffusion index). Οι δείκτες διάχυσης έχουν την ιδιότητα προπορευόμενου δείκτη για την κατάσταση που επικρατεί στον αντίστοιχο τομέα και δείχνουν την επικρατούσα κατεύθυνση και την ένταση της αλλαγής.

 

Ο δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών είναι σύνθετος δείκτης που βασίζεται στους 5 από τους 9 εποχικά προσαρμοσμένους δείκτες διάχυσης με ανάλογους συντελεστές βαρύτητας.

 

PΜΙ = 0,3 x Νέες Παραγγελίες + 0,25 x Παραγωγής + 0,2 x Απασχόληση Εργαζομένων + 0,15 x Χρόνος Παράδοσης Προμηθειών + 0,1 x Αποθέματα Προμηθειών

 

Ο δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών ερμηνεύεται ως εξής:

 

-         Όταν η τιμή είναι πάνω από 50, η βιομηχανία αναπτύσσεται ενώ όταν είναι κάτω από 50 η βιομηχανία βρίσκεται σε ύφεση.

-         Οι ειδικοί δέχονται ότι αν η τιμή του PMI είναι πάνω από 42,9 για μεγάλες χρονικές περιόδους σημαίνει ότι η γενική οικονομια ή το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) γενικά βελτιώνεται.

-         Η απόσταση του PMI από το επίπεδο μηδενικής μεταβολής 50 δείχνει την τάση για βελτίωση ή επιδείνωση της βιομηχανικής δραστηριότητας και του ΑΕΠ.

 

Όταν ο επιμέρους δείκτης Νέων Παραγγελιών αυξάνεται (τιμές σημαντικά άνω του σημείου μηδενικής ανάπτυξης 50), οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται με αύξηση της απασχόλησης και της παραγωγής. Αντίθετα η μείωση του Δείκτη Νέων Παραγγελιών ακολουθείται από μειώσεις στην παραγωγή, στην απασχόληση και στις προμήθειες.

 

Οι μεταβολές στα επίπεδα των αποθεμάτων είναι ίσως η πιο σημαντική αιτία των περιοδικών αλλαγών που υφίσταται η οικονομια. Στην πραγματικότητα αν δεν υπήρχε η ανάγκη για ρευστοποίηση των αποθεμάτων δεν θα είχαμε ποτέ ουσιαστική ύφεση. Όταν η εξωτερική ζήτηση αυξάνει, οι επιχειρήσεις πρέπει να παράγουν με ρυθμό ο οποίος υπερβαίνει την τελική ζήτηση προκειμένου να δημιουργήσουν τα απαιτούμενα αποθέματα για την υποστήριξη των πωλήσεων. Αντίστοιχα, οι διευθυντές Προμηθειών αγοράζουν υλικά για την υποστήριξη της παραγωγής, αλλά και πρόσθετα υλικά για τη δημιουργία αποθεμάτων ασφαλείας και την αντιμετώπιση τυχαίων γεγονότων που δύναται να διακόψουν την ομαλή ροή προϊόντων στο δίκτυο εφοδιασμού και διανομής. Με άλλα λόγια, η αύξηση της ζήτησης οδηγεί σε αύξηση των ρυθμών παραγωγής και αυξάνει σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό τους ρυθμούς αγοράς υλικών.

 

Τελικά αυτή η «φούσκα» σκάει ακόμα και σε μέτριες μειώσεις της ζήτησης αναγκάζοντας τα στελέχη προμηθειών να προβούν σε μεγάλες μειώσεις στις ποσότητες των αγοραζομένων εισροών προκειμένου να επαναφέρουν τα αποθέματα σε κατάσταση ισορροπίας. Συνεπώς, τιμές του δείκτη αποθεμάτων κάτω του 50 παρέχουν ενδείξεις για επερχόμενη ύφεση στην οικονομια πολύ πριν δημοσιευθούν άλλοι οικονομικοί δείκτες.

 

Αξιοποίηση των τιμών και των τάσεων του δείκτη PMI

 

Ο δείκτης PMI αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για τα στελέχη εφοδιασμού. Ωστόσο, προκειμένου να αξιοποιηθούν οι πληροφορίες που παρέχονται πρέπει να γίνει αντιπαραβολή των στοιχείων της επιχείρησης και του κλάδου με τα αντίστοιχα του δείκτη PMI. Για παράδειγμα, αν ο επιμέρους δείκτης Τιμών δείχνει σε επίπεδο κλάδου πτώση, ενώ αντίθετα οι τιμές των αγοραζομένων εισροών της επιχείρησης αυξάνουν, αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι υπάρχει πρόβλημα με τις τιμές που δίνουν οι προμηθευτές. Επίσης, εάν οι δείκτης Νέων Παραγγελιών δείχνει έντονα αυξητικές τάσεις, τότε ενδεχομένως να παρουσιαστούν σύντομα προβλήματα με τους χρόνους παραδόσεων και τη διαθεσιμότητα των υλικών.

 

Αντίστοιχα, τα σημεία αναστροφής των δεικτών του PMI μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη λήψη αποφάσεων που προϋποθέτουν καλή πληροφόρηση των τωρινών και μελλοντικών οικονομικών συνθηκών (π.χ. αποφάσεις σχετικά με επενδύσεις, εξοπλισμό, προσλήψεις και αλλαγές προμηθευτών). Ως σημεία αναστροφής ορίζονται τα σημεία που μια οικονομική δραστηριότητα αρχίζει να μειώνεται έπειτα από μια ανοδική πορεία (μέγιστο), ή αντίθετα αρχίζει να αυξάνεται έπειτα από μια καθοδική πορεία (ελάχιστο). Όλες οι μελέτες που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ PMI και των σημείων αναστροφής της οικονομικής δραστηριότητας δείχνουν ότι ο δείκτης PMI προηγείται της οικονομικής δραστηριότητας συχνά κατά πολλούς μήνες. Το σχήμα 17.17 παρουσιάζει τη σχέση μεταξύ του δείκτη τιμών PPI και του δείκτη PMI στις ΗΠΑ για την περίπτωση του αλουμινίου. Ο δείκτης τιμών PPI παράγεται σε μηνιαία βάση και περιλαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό εμπορευμάτων. Όπως προκύπτει, σε όλες τις περιπτώσεις εκτός μιας, η αναστροφή του δείκτη PMI προηγείται της αναστροφής του δείκτη PPI από 3 έως 6 μήνες, με εξαίρεση το 2000 όπου οι αναστροφές των δύο δεικτών συνέπεσαν.

 

Sxhma 17.17 Sygkrish metaksy PMI kai PPI Periptwsh Alouminiou stis HPA

 

Σχήμα 17.17: Σύγκριση μεταξύ PMI και PPI (Περίπτωση Αλουμινίου στις ΗΠΑ)

 

Ας υποτεθεί ότι ένα στέλεχος εφοδιασμού προβληματίζεται για ένα νέο υλικό εάν πρέπει να δεσμευτεί με μακροπρόθεσμη συμφωνία και καθορισμένη τιμή ή να προβεί σε μια άμεση και βραχυπρόθεσμη προμήθεια. Ο δείκτης PMI καθώς και άλλοι δείκτες (π.χ. δείκτης τιμών PPI) περιγράφουν την εξέλιξη της τιμής του υλικού και τις μελλοντικές τάσεις. Εάν οι τάσεις είναι ανοδικές και οι οικονομικές συνθήκες δείχνουν προοπτικές ανάπτυξης, η στρατηγική μακροπρόθεσμης δέσμευσης πρέπει μάλλον να προτιμηθεί. Αντίθετα, σε περίπτωση αρνητικών τάσεων των δεικτών και σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης, πρέπει να προτιμηθεί μια βραχυπρόθεσμη τακτική χωρίς δεσμεύσεις στις τιμές. Τέλος, ο δείκτης PMI, σε συνδυασμό με άλλους οικονομικούς δείκτες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε θέματα επιχειρησιακής στρατηγικής (π.χ. επέκταση εγκαταστάσεων και υπεργολαβίες).

 

shutterstock 84917464

 

Για την κατάρτιση αποτελεσματικών προβλέψεων και προγραμμάτων ζήτησης, τα στελέχη που εμπλέκονται στις διαδικασίες προγραμματισμού πρέπει να μελετούν:

 

-         Τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που χειρίζονται

-         Την κατάσταση της ζήτησης και των πηγών εφοδιασμού

-         Τους οικονομικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα και τις τιμές

-         Τα ιστορικά στοιχεία που σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα και το κόστος

-         Τις πληροφορίες που μπορούν να αντλήσουν από προμηθευτές και πελάτες

 

Πηγή: Διοίκηση Εφοδιασμού, Λάμπρος Λάιος, Πειραιάς 2010

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: